Veiligheidshelmen

Waarom een veiligheidshelm dragen?

Een veiligheidshelm is een persoonlijk beschermingsmiddel dat hoofdletsel helpt voorkomen of beperken. Op veel werkplekken is hoofdbescherming verplicht wanneer er risico is op vallende voorwerpen, stoten of andere gevaren voor het hoofd. Dat kan bijvoorbeeld gelden in de bouw, industrie, logistiek, productie, techniek en bij werkzaamheden op hoogte.

De helm moet passen bij de werkzaamheden en de risico’s die daaruit voortkomen. Een helm die geschikt is voor algemeen industrieel gebruik is niet automatisch geschikt voor werken op hoogte of elektrische risico’s. Daarom is het belangrijk om te kijken naar normering, uitvoering en mogelijke accessoires.

Een veiligheidshelm is vooral van belang bij:

• Werk onder of naast bovenliggende werkzaamheden;
• Risico op vallende of wegschietende voorwerpen;
• Stootgevaar door balken, leidingen of constructiedelen;
• Werkzaamheden rond hijswerk, steigers of machines;
• Locaties waar hoofdbescherming verplicht is aangegeven.

Welke veiligheidshelm past bij jouw werkzaamheden?

De keuze voor een veiligheidshelm begint bij de risicoanalyse van de werkplek. Daarbij kijk je naar het soort werk, de omgeving en de bescherming die nodig is. Ook de duur van het gebruik telt mee. Een helm die dagelijks wordt gedragen, moet goed verstelbaar zijn en comfortabel blijven zitten.

Naast bescherming is ook praktische inzetbaarheid belangrijk. Denk aan de mogelijkheid om een vizier, gehoorbescherming of kinband te gebruiken. Bij sommige werkzaamheden is een compacte helm zonder klep handiger. In andere situaties is juist extra bescherming tegen stoten, vuil of elektrische risico’s gewenst.

Let bij het kiezen van een veiligheidshelm op:

• Normering die past bij de toepassing;
• Pasvorm en verstelbaarheid van het binnenwerk;
• Kinband of retentiesysteem wanneer dat nodig is;
• Ventilatie of gesloten schaal afhankelijk van de werkomgeving;
• Compatibiliteit met vizieren, oorkappen en andere accessoires.

Bouwhelmen, klimhelmen en stootpetten

Bouwhelmen zijn bedoeld voor werkomgevingen waar bescherming tegen impact en vallende voorwerpen nodig is. Ze worden veel gebruikt op bouwplaatsen, in productieomgevingen en op locaties waar boven of rondom mensen wordt gewerkt. De uitvoering kan verschillen in schaalvorm, binnenwerk, ventilatie en uitbreidingsmogelijkheden.

Klimhelmen en helmen voor werken op hoogte zijn gericht op situaties waarin de helm goed op het hoofd moet blijven zitten. Een kinband is daarbij belangrijk, omdat de helm ook bij beweging, positionering of een valincident op zijn plek moet blijven. Dit type helm heeft vaak een compacte vorm zonder klep.

Stootpetten bieden bescherming tegen lichte stoten. Ze zijn bedoeld voor situaties met beperkt stootgevaar, bijvoorbeeld in lage ruimtes of bij werkzaamheden onder vaste constructiedelen. Een stootpet beschermt niet tegen vallende voorwerpen en is daarom geen vervanger van een veiligheidshelm wanneer impactbescherming vereist is.

Normeringen voor veiligheidshelmen

Normeringen geven aan waarvoor een veiligheidshelm getest en bedoeld is. De meest voorkomende norm voor industriële veiligheidshelmen is EN 397. Deze norm stelt eisen aan onder meer schokabsorptie, doorboring en de constructie van de helm.

Bij werkzaamheden op hoogte is EN 12492 relevant. Deze norm wordt gebruikt voor klimhelmen en stelt andere eisen aan onder meer retentie en bescherming bij beweging. Voor werkzaamheden met elektrische risico’s kan een helm met elektrische isolatie nodig zijn, bijvoorbeeld volgens EN 50365.

Veelvoorkomende normeringen en markeringen zijn:

• EN 397 voor industriële veiligheidshelmen;
• EN 12492 voor klimhelmen en werken op hoogte;
• EN 50365 voor elektrisch geïsoleerde helmen;
• CE-markering als aanduiding dat de helm voldoet aan Europese eisen;
• Aanvullende markeringen voor specifieke eigenschappen.

Pasvorm, comfort en afstelling

Een veiligheidshelm moet goed aansluiten op het hoofd. Een te losse helm kan verschuiven tijdens het werk. Een helm die knelt, wordt minder prettig gedragen en kan daardoor sneller verkeerd worden gebruikt. Goede afstelling is daarom onderdeel van veilig gebruik.

Het binnenwerk bepaalt voor een groot deel het draagcomfort. Let op de hoofdband, het verstelmechanisme en de zweetband. Ook gewicht en balans spelen mee, zeker wanneer de helm langdurig wordt gedragen of gecombineerd wordt met accessoires.

Controleer bij het afstellen:

• De hoofdband sluit goed aan rond het hoofd;
• De helm zit stabiel zonder te knellen;
• Het binnenwerk is correct ingesteld;
• De kinband is goed afgesteld wanneer die wordt gebruikt;
• Er blijft voldoende vrije ruimte tussen helmschaal en hoofd.

Accessoires voor veiligheidshelmen

Veel veiligheidshelmen kunnen worden uitgebreid met accessoires. Daarmee stem je de helm beter af op de werkzaamheden. Denk aan een vizier voor gezichtsbescherming, oorkappen voor gehoorbescherming of een helmmuts voor gebruik in koude omstandigheden.

Gebruik alleen accessoires die geschikt zijn voor de betreffende helm. Een verkeerde combinatie kan de pasvorm beïnvloeden of ervoor zorgen dat de bescherming niet werkt zoals bedoeld. Controleer daarom altijd of helm en accessoire op elkaar zijn afgestemd.

Veelgebruikte accessoires zijn:

• Helmvizieren voor bescherming van het gezicht;
• Helm-oorkappen voor gehoorbescherming;
• Kinbanden en reserveonderdelen;
• Helmstickers en identificatiehouders;
• Helmmutsen, zweetbanden en binnenwerken.

Veiligheidshelm controleren voor gebruik

Een veiligheidshelm moet vóór gebruik gecontroleerd worden. Daarbij kijk je niet alleen naar de buitenkant, maar ook naar het binnenwerk en de bevestigingen. Beschadiging kan de beschermende werking verminderen, ook wanneer de helm nog bruikbaar lijkt.

Na een harde klap of val moet een helm worden vervangen. Dat geldt ook wanneer er geen duidelijke scheur zichtbaar is. Het materiaal kan intern beschadigd zijn en daardoor bij een volgende impact minder bescherming bieden.

Controleer voor gebruik:

• Geen scheuren, deuken of diepe krassen in de helmschaal;
• Binnenwerk zit vast en veert voldoende;
• Kinband en sluitingen zijn intact;
• Geen vervorming door hitte, uv-straling of chemicaliën;
• Fabricagedatum en gebruikstermijn zijn nog acceptabel.

Levensduur van veiligheidshelmen

Veiligheidshelmen hebben een beperkte levensduur. De gebruiksduur hangt af van het materiaal, de gebruiksfrequentie en de omstandigheden waarin de helm wordt gebruikt of opgeslagen. Zonlicht, hitte, kou, chemicaliën en intensief dagelijks gebruik kunnen de levensduur beïnvloeden.

De exacte gebruikstermijn wordt bepaald door de fabrikant. Controleer daarom altijd de informatie bij de helm. Als richtlijn wordt bij thermoplastische materialen vaak een kortere gebruiksduur aangehouden dan bij thermohardende of vezelversterkte materialen.

Vervang een veiligheidshelm altijd wanneer:

• De helm een harde klap heeft gehad;
• Er scheuren, deuken of vervorming zichtbaar zijn;
• Het binnenwerk beschadigd of versleten is;
• De gebruikstermijn is verlopen;
• De helm is aangetast door chemicaliën, hitte of uv-straling.

Helmstickers, logo’s en personalisatie

Een veiligheidshelm personaliseren kan handig zijn voor herkenbaarheid op de werkvloer. Denk aan naammarkering, teamherkenning of een bedrijfslogo. Daarbij moet wel rekening worden gehouden met het materiaal van de helm.

Niet elke sticker, lijm of markering is geschikt voor veiligheidshelmen. Sommige stoffen kunnen de helmschaal aantasten. Gebruik daarom alleen stickers en markeringen die geschikt zijn voor helmen en controleer of de fabrikant hier voorwaarden voor geeft.

Let bij personalisatie op:

• Gebruik alleen geschikte helmstickers;
• Plak geen stickers over schade of keuringsinformatie;
• Boor of schroef niets in de helmschaal;
• Wijzig geen originele onderdelen;
• Houd fabricagedatum en normering zichtbaar.

Veiligheidshelmen voor professioneel gebruik

Bij het kopen van een veiligheidshelm gaat het om de combinatie van normering, pasvorm en toepassing. De helm moet aansluiten op de risico’s van het werk en geschikt zijn voor de omstandigheden waarin hij wordt gebruikt. Ook accessoires en vervangingsonderdelen kunnen belangrijk zijn bij de keuze.

Voor organisaties is het verstandig om helmgebruik eenduidig vast te leggen. Denk aan vaste afspraken over type helm, kleurgebruik, vervanging, controle en opslag. Zo blijft hoofdbescherming beter beheersbaar binnen teams en op verschillende werklocaties.

Stel bij de keuze in ieder geval deze vragen:

• Welke risico’s moet de helm afdekken?
• Welke normering wordt gevraagd?
• Is een kinband nodig voor de werkzaamheden?
• Moet de helm gecombineerd worden met vizier of oorkappen?
• Hoe intensief wordt de helm gedragen?

Veiligheidshelmen kopen

Een veiligheidshelm moet passen bij het werk, correct worden gedragen en tijdig worden vervangen. Door te letten op normering, pasvorm, accessoires en gebruikstermijn kies je hoofdbescherming die aansluit op professioneel gebruik. Dat helpt om risico’s op hoofdletsel beter te beheersen binnen uiteenlopende werkomgevingen. Twijfel je welke veiligheidshelm of accessoire past bij jouw werkzaamheden? Neem dan contact met ons op.