Valdempers

Wat is een valdemper?

Een valdemper is een onderdeel van persoonlijke valbeveiliging dat de energie van een val opvangt en afremt. Daardoor wordt de schokbelasting op je lichaam, harnas en verankering beperkt. Zonder valdemper kunnen de krachten bij een val te hoog oplopen, met meer risico op letsel of schade aan het systeem.

Een valdemper werkt niet als losstaand product, maar als onderdeel van een complete opstelling. De combinatie van harnas, verbindingsmiddel, verankering en beschikbare vrije ruimte bepaalt samen of het systeem veilig gebruikt kan worden.

Wanneer heb je een valdemper nodig?

Een valdemper is relevant zodra je werkt met een systeem waarbij daadwerkelijk een val kan optreden en de krachten van die val moeten worden beperkt. Dat zie je bijvoorbeeld bij leeflijnen, vallijnen en andere verbindingen tussen gebruiker en ankerpunt. In zulke situaties is niet alleen de aanwezigheid van een valdemper belangrijk, maar ook de juiste toepassing ervan.

Werk je met een systeem dat een val vrijwel direct stopt, zoals sommige valblokken, dan werkt de opvang anders. Bij lijnsystemen waarbij eerst valafstand ontstaat, speelt de valdemper juist een belangrijke rol in het beheersen van de impact.

• Bij werkzaamheden met risico op een val van hoogte;
• Bij gebruik van leeflijnen en vallijnen;
• Bij systemen waarbij valenergie gecontroleerd moet worden opgevangen;
• Bij werkzaamheden op daken, steigers en constructies;
• Bij situaties waarin schokbelasting beperkt moet blijven.

Hoe werkt een valdemper?

Een valdemper is zo ontworpen dat hij bij belasting gecontroleerd uitscheurt of op een andere manier energie absorbeert. Daardoor wordt de val niet abrupt gestopt, maar afgeremd over een bepaalde afstand. Dat verlaagt de piekbelasting op het lichaam en op de rest van het systeem.

Die werking betekent ook dat een valdemper ruimte nodig heeft om goed te functioneren. Je moet dus altijd rekening houden met de extra lengte die tijdens een val vrijkomt. Dat punt is belangrijk bij het bepalen van de vrije valruimte onder de gebruiker.

Valdempers en vrije valruimte

Bij een systeem met valdemper is de beschikbare ruimte onder je werkplek een belangrijk aandachtspunt. De totale valafstand bestaat niet alleen uit de lengte van de lijn, maar ook uit de werking van de valdemper, de positie van het ankerpunt, de lengte van de gebruiker en een veiligheidsmarge.

Dat betekent dat een systeem met valdemper niet op iedere plek zomaar geschikt is. Werk je met weinig ruimte onder je, dan moet je extra kritisch kijken naar de opbouw van het systeem. Een goede valdemper helpt bij het opvangen van krachten, maar vraagt tegelijk om voldoende opvangruimte.

• Houd rekening met de uitscheurlengte van de valdemper;
• Kijk naar de totale lengte van het complete systeem;
• Let op de hoogte en positie van het ankerpunt;
• Controleer of er voldoende ruimte onder de gebruiker is;
• Voorkom dat je een systeem inzet met te weinig opvangruimte.

Verschillende uitvoeringen van valdempers

Valdempers zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen, afhankelijk van de toepassing. Soms zijn ze geïntegreerd in een veiligheidslijn, soms vormen ze een apart onderdeel binnen het systeem. Ook de verbinding met het harnas en het ankerpunt kan verschillen per opstelling.

De juiste uitvoering hangt af van de werkzaamheden, de bewegingsvrijheid die je nodig hebt en de manier waarop je gezekerd wilt werken. Daarom kijk je niet alleen naar de valdemper zelf, maar naar de complete combinatie waarin die wordt gebruikt.

Waar let je op bij het kiezen van een valdemper?

Bij het kiezen van een valdemper kijk je eerst naar de werksituatie. Hoe hoog werk je, waar zit het ankerpunt en hoeveel bewegingsvrijheid heb je nodig? Daarna kijk je naar de compatibiliteit met je harnas, lijn en connectoren. Alles moet technisch goed op elkaar aansluiten.

Ook de gebruiksomstandigheden tellen mee. Werk je buiten, op ruwe ondergronden of in een omgeving waar materiaal sneller slijt, dan stel je andere eisen aan de uitvoering dan bij gebruik in een meer gecontroleerde omgeving.

• De lengte en opbouw van het complete systeem;
• De compatibiliteit met harnas en connectoren;
• De positie van het ankerpunt tijdens gebruik;
• De beschikbare vrije valruimte;
• De omstandigheden waarin je de valdemper gebruikt.

Normering van valdempers

Bij valdempers is normering een belangrijk controlepunt. Daarmee kun je beter beoordelen of een product geschikt is voor professioneel gebruik binnen persoonlijke valbeveiliging. Voor energieabsorbers wordt vaak gekeken naar EN 355.

Normering alleen is niet genoeg om een goede keuze te maken. Een valdemper kan op papier aan de juiste eisen voldoen en toch niet passen bij jouw werksituatie. Daarom blijft de combinatie van product, toepassing en systeemopbouw doorslaggevend.

Waarom een goede valdemper zoveel verschil maakt

Een valbeveiligingssysteem moet niet alleen voorkomen dat je de grond of een obstakel raakt, maar ook de krachten op je lichaam beheersbaar houden. Juist daarin maakt een valdemper veel verschil. Het product helpt de impact van een val te beperken en ondersteunt daarmee veiliger werken op hoogte.

Daarnaast draagt een passende valdemper bij aan een beter afgestemd systeem. Wanneer de onderdelen goed op elkaar aansluiten, verklein je de kans op verkeerd gebruik en maak je het geheel beter geschikt voor de praktijk.

• Beperkt de schokbelasting bij een val;
• Ondersteunt een veiligere systeemopbouw;
• Helpt letsel en overbelasting te beperken;
• Past binnen professionele valbeveiliging op hoogte;
• Vergroot de betrouwbaarheid van het complete systeem.

Valdempers kopen

Een goede valdemper is een belangrijk onderdeel van valbeveiliging wanneer je werkt met lijnsystemen op hoogte. Door goed te kijken naar vrije valruimte, systeemlengte, verankering en compatibiliteit kies je een oplossing die in de praktijk echt past bij jouw werk. Twijfel je welke valdemper aansluit op jouw situatie of bestaande uitrusting? Neem dan contact met ons op.