PBM kennisbank

EN 166 en markeringen op veiligheidsbrillen

Een veiligheidsbril kan er stevig uitzien, maar de echte bescherming lees je af aan de normering en markering. Op de lens en het montuur staat waar de bril voor getest is, welke impact hij aankan en voor welke werkomstandigheden hij geschikt is.

Op deze pagina leggen we uit wat EN 166 betekent, hoe je een veiligheidsbril markering leest en wat symbolen zoals F, B, A, T, K en N in de praktijk zeggen. Wil je na de uitleg meteen brillen vergelijken? Bekijk dan onze veiligheidsbrillen met duidelijke productinformatie.

Belangrijk: EN 166 is jarenlang de bekende basisnorm voor oogbescherming geweest. Op nieuwe producten en documentatie kom je steeds vaker EN ISO 16321 tegen. Omdat EN 166 nog veel voorkomt op productmarkeringen, certificaten en oudere productinformatie, leggen we op deze pagina vooral uit hoe je die EN 166-markeringen praktisch leest.

Wat is EN 166 bij oogbescherming?

EN 166 is de bekende Europese norm voor persoonlijke oogbescherming. Denk aan veiligheidsbrillen, ruimzichtbrillen en gelaatsschermen. De norm beschrijft basiseisen voor onder andere optische kwaliteit, mechanische sterkte, constructie, materiaal en markering.

Een veiligheidsbril met EN 166-markering is dus niet zomaar een gewone bril. De bril is getest als persoonlijke beschermingsmiddel en moet herkenbaar gemarkeerd zijn. Die markering helpt je bepalen of de bril geschikt is voor jouw risico: bijvoorbeeld rondvliegende deeltjes, stof, vloeistofspatten, hitte of beslaan.

Praktische vuistregel van Mike

Kijk niet alleen naar “EN 166” op de productpagina. Kijk ook naar de letters en cijfers erachter. Juist die extra markeringen vertellen of de bril past bij slijpen, zagen, laboratoriumwerk, buitenwerk, stof, spatten of langdurig dragen.

Markering op veiligheidsbrillen lezen

Markeringen moeten duidelijk en blijvend op de lens, het montuur of de complete oogbeschermer staan. Bij sommige modellen staan lens en montuur apart gemarkeerd. Bij andere brillen, waarbij lens en montuur één geheel vormen, staat de markering op één plek.

De markering kan per merk iets anders zijn opgebouwd, maar vaak kom je deze onderdelen tegen:

Lensmarkering

Wat staat er op de lens?

  • Filtertype of tintcode, bijvoorbeeld UV, zonlicht of lasfilter
  • Fabrikant of herkenningsteken van de fabrikant
  • Optische klasse, meestal 1, 2 of 3
  • Impactmarkering, zoals S, F, B of A
  • Optionele eigenschappen, zoals K, N of T
Montuurmarkering

Wat staat er op het montuur?

  • Fabrikant of merk
  • Normering, zoals EN 166 of nieuwe normverwijzing
  • Impactbestendigheid van het montuur
  • Toepassingsgebied, bijvoorbeeld 3, 4, 5, 8 of 9
  • CE-markering en aanvullende symbolen waar van toepassing

Let op: de lens en het montuur moeten samen geschikt zijn. Heeft de lens een hogere bescherming dan het montuur, dan is de complete bril niet automatisch geschikt voor die hogere bescherming. Kijk daarom altijd naar de volledige productmarkering en de productinformatie.

Optische klasse van veiligheidsbrillen

Een veiligheidsbril moet goed zicht geven zonder onnodige vervorming. Slecht zicht of optische vertekening kan vermoeiend zijn en hoofdpijn veroorzaken. Daarom wordt de lens ingedeeld in optische klassen.

Optische klasse Betekenis Gebruik
1 Hoogste optische kwaliteit Geschikt voor continu gebruik en lange werkdagen
2 Gemiddelde optische kwaliteit Geschikt voor periodiek gebruik
3 Lagere optische kwaliteit Alleen geschikt voor kort of incidenteel gebruik

Draag je de bril de hele werkdag? Kies dan bij voorkeur voor optische klasse 1. Dat is vooral belangrijk bij montagewerk, bouw, industrie, magazijnwerk en andere taken waarbij scherp zicht belangrijk blijft.

Impactmarkeringen: S, F, B en A

De impactmarkering geeft aan tegen welke mechanische belasting de oogbescherming is getest. Dit is een van de belangrijkste onderdelen van de markering, omdat rondvliegende deeltjes bij slijpen, boren, zagen of hakken snel oogletsel kunnen veroorzaken.

Symbool Betekenis Praktische uitleg
S Verhoogde robuustheid Basisweerstand tegen lichte mechanische belasting
F Lage energie-impact Getest met een klein deeltje op 45 m/s. Dit is de veelvoorkomende impactklasse voor veiligheidsbrillen met pootjes.
B Middelhoge energie-impact Getest met een klein deeltje op 120 m/s. Dit kom je vooral tegen bij ruimzichtbrillen en gelaatsschermen.
A Hoge energie-impact Getest met een klein deeltje op 190 m/s. Dit hoort in de praktijk bij gelaatsschermen, niet bij standaard veiligheidsbrillen met pootjes.
Let op bij slijpen en zwaar werk: een gewone veiligheidsbril met F-markering is niet automatisch genoeg voor ieder risico. Bij veel rondvliegende deeltjes, hoge impact of spatten is een ruimzichtbril of gelaatsscherm vaak logischer.

Optionele symbolen op lenzen en brillen

Naast de basisnorm en impactmarkering kunnen extra symbolen op de lens of bril staan. Deze symbolen geven aanvullende eigenschappen aan, zoals krasbestendigheid, anti-condens of bescherming bij extreme temperaturen.

Symbool Betekenis Wanneer handig?
K Krasbestendigheid van het oppervlak Bij stoffige omgevingen, bouwplaatsen, montage en dagelijks gebruik
N Anti-condens of antidampeigenschappen Bij temperatuurwisselingen, vochtige ruimtes of intensief fysiek werk
T Impactbescherming bij extreme temperaturen Wordt gecombineerd met impactletters, bijvoorbeeld FT of BT
2, 2C of 3 UV-filter Bij werkzaamheden met UV-belasting; 2C en 3 zijn gericht op betere kleurherkenning
4 Infraroodfilter Bij specifieke toepassingen met infraroodstraling
5 of 6 Zonlichtfilter voor industrieel gebruik Bij buitenwerk, fel licht en schittering
Lasfilter Filtermarkering voor lassen en aanverwante technieken Alleen gebruiken als de bril of het scherm specifiek geschikt is voor de laswerkzaamheden

Voor dagelijks werk is vooral de combinatie van optische klasse 1, een passende impactmarkering en eventueel K of N interessant. Een bril die minder snel krast of beslaat, wordt in de praktijk vaak ook beter gedragen.

Markering op het montuur

Niet alleen de lens is belangrijk. Het montuur bepaalt mede hoe goed de bril blijft zitten, hoeveel bescherming de zijkanten bieden en of de bril geschikt is voor stof, vloeistofspatten of andere risico’s.

Op het montuur kunnen naast fabrikant, CE-markering en normering ook toepassingsgebieden staan. Die worden vaak met cijfers aangeduid.

Code Toepassingsgebied Voorbeeld van gebruik
3 Vloeistofdruppels en spatten Laboratorium, reiniging, chemische spatten of natte werkzaamheden
4 Grote stofdeeltjes groter dan 5 µm Stoffige werkomgevingen, schuren, boren of zagen
5 Gas en fijne stofdeeltjes kleiner dan 5 µm Fijnstof of aerosolachtige werkomgevingen waar afsluiting rond de ogen belangrijk is
8 Elektrische boogontlading door kortsluiting Specifieke elektrische risico’s, meestal met passende gelaatsbescherming
9 Gesmolten metaal en hete vaste stoffen Hitte, metaalspatten of specifieke industriële toepassingen

Deze codes zie je vooral terug bij ruimzichtbrillen en gelaatsschermen. Een open veiligheidsbril met pootjes beschermt bijvoorbeeld minder goed tegen stof rondom het oog dan een afsluitende ruimzichtbril.

Pictogram veiligheidsbril, PBM-symbolen en bord veiligheidsbril

Een pictogram veiligheidsbril of bord veiligheidsbril verplicht op de werkplek is iets anders dan de markering op de bril zelf. Het pictogram vertelt dat oogbescherming verplicht is in een bepaalde zone. De markering op de bril vertelt vervolgens welk type bescherming die bril daadwerkelijk biedt.

Dat verschil is belangrijk. Een blauw rond bord met een veiligheidsbril betekent niet automatisch dat iedere willekeurige bril geschikt is. Bij stof, spatten, hitte, chemische risico’s of rondvliegende deeltjes moet de gekozen bril passen bij het risico.

Wil je eerst breder begrijpen welk type bril past bij welk risico? Ga dan naar onze uitleg over soorten veiligheidsbrillen. Wil je modellen vergelijken op lenskleur, pasvorm en bescherming, bekijk dan de veiligheidsbrillen in het assortiment.

Voorbeeld van markeringen en codering op een veiligheidsbril. Klik op de afbeelding voor een groter beeld.

Europese normen voor oog- en gelaatsbescherming

Rond oog- en gelaatsbescherming bestaan meerdere normen. EN 166 is de bekende basisnorm die je nog veel ziet bij productinformatie. Daarnaast zijn er normen voor filters, lassen, laserbescherming en specifieke toepassingen. Door de overgang naar EN ISO 16321 kan de normverwijzing op nieuwe producten anders zijn dan op oudere producten.

Norm Omschrijving
EN 166 Basiseisen voor persoonlijke oogbescherming; veelvoorkomende markering op veiligheidsbrillen, ruimzichtbrillen en gelaatsschermen
EN ISO 16321-1 Nieuwe normreeks voor oog- en gelaatsbescherming voor professioneel gebruik
EN 167 Optische beproevingsmethoden
EN 168 Niet-optische beproevingsmethoden
EN 169 Filters voor lassen en aanverwante technieken
EN 170 UV-filters
EN 171 Infraroodfilters
EN 172 Zonlichtfilters voor industrieel gebruik
EN 175 Oog- en gelaatsbescherming bij lassen
EN 207 Oogbescherming tegen laserstraling
EN 208 Oogbescherming voor instelwerkzaamheden aan lasers en lasersystemen
EN 379 Automatische lasfilters of lasfilters met variabele beschermingsfactor
EN 1731 Oog- en gelaatsbescherming uit geweven metaaldraad, bijvoorbeeld tegen mechanische gevaren of hitte

Controleer altijd de complete toepassing

Een normering zegt veel, maar niet alles. De juiste keuze hangt ook af van het risico, de pasvorm, de aansluiting op het gezicht, de lenskleur, het draagcomfort en de combinatie met andere PBM zoals gehoorbescherming, helm of adembescherming.

Veelgestelde vragen over EN 166 en veiligheidsbril markeringen

Wat is EN 166?

EN 166 is de bekende Europese norm voor persoonlijke oogbescherming. De norm beschrijft onder andere eisen voor optische kwaliteit, mechanische sterkte, materiaal, constructie en markering van veiligheidsbrillen, ruimzichtbrillen en gelaatsschermen.

Wat is de EN 166 normering bij veiligheidsbrillen?

De EN 166 normering geeft aan dat een veiligheidsbril als persoonlijke oogbescherming is getest volgens de eisen van de norm. De extra letters en cijfers op lens en montuur vertellen vervolgens meer over optische klasse, impactbestendigheid, filtertype en aanvullende eigenschappen.

Is EN 166 hetzelfde als CE?

Nee. CE is een markering waarmee wordt aangegeven dat een product voldoet aan de geldende Europese eisen voor dat product. EN 166 is een specifieke norm voor persoonlijke oogbescherming. Op veiligheidsbrillen zie je daarom vaak zowel CE als een norm- of prestatiemarkering.

Wat betekent F op een veiligheidsbril?

F staat voor lage energie-impact. De bril is getest tegen impact van kleine rondvliegende deeltjes met een snelheid van 45 m/s. Voor veel standaard veiligheidsbrillen met pootjes is F de relevante impactmarkering.

Wat betekenen K en N op een veiligheidsbril?

K staat voor krasbestendigheid van het lensoppervlak. N staat voor anti-condens of antidampeigenschappen. Deze eigenschappen zijn vooral praktisch bij dagelijks gebruik, temperatuurwisselingen, vocht of stoffige werkomgevingen.

Wat betekent het pictogram veiligheidsbril verplicht?

Een pictogram veiligheidsbril verplicht geeft aan dat oogbescherming gedragen moet worden in die zone. Het pictogram zegt niet welke bril geschikt is. Daarvoor moet je kijken naar het risico op de werkplek en naar de markeringen op de veiligheidsbril zelf.

Is een gewone veiligheidsbril genoeg bij slijpen?

Niet altijd. Bij slijpen kunnen veel deeltjes met snelheid vrijkomen. Afhankelijk van de situatie kan een ruimzichtbril of gelaatsscherm nodig zijn. Kijk naar de impactmarkering, de aansluiting rond het gezicht en de risico’s van het werk.

Waar vind ik veiligheidsbrillen met de juiste normering?

In de categorie veiligheidsbrillen kun je modellen vergelijken op type, lenskleur, toepassing en productinformatie. Controleer altijd of de markering past bij jouw werkzaamheden.

Veiligheidsbril kiezen op basis van normering?

Gebruik de markeringen als controle, maar kies altijd vanuit het risico op de werkplek. Vergelijk veiligheidsbrillen op type, lens, pasvorm en bescherming.