Welkom bij Safety Freaks. We helpen je op de best mogelijke manier aan je veiligheid. Nu we weten wat Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM) zijn, is het tijd om te verdiepen in de standaard verplichte PBM: middelen die werkgevers volgens de wet moeten aanbieden. Het gebruik van PBM is niet alleen goed beleid; het is een wettelijke plicht die bedoeld is om de veiligheid en gezondheid van werknemers te waarborgen. Wil je eerst de basis opfrissen? Lees dan ons artikel over het belang van persoonlijke beschermingsmiddelen op de werkvloer.

Waarom zijn er PBM verplicht?

In Nederland leggen de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en het Arbobesluit vast wanneer PBM nodig zijn. De basis hiervoor ligt in Europese regelgeving: Richtlijn 89/686/EEG, sinds 2016 vervangen door Verordening (EU) 2016/425, stelt eisen aan ontwerp en productie van PBM zodat ze veilig zijn. Deze verordening is in Nederland vertaald naar de Arbowet, met concrete verplichtingen voor werkgevers en werknemers. De keuze en verplichting hangen af van de risico's op de werkplek. Hieronder vind je de meest voorkomende PBM en de reden van verplichtstelling.

Wat moet de werkgever regelen?

  • RI&E uitvoeren: een risico-inventarisatie en -evaluatie om de gevaren op de werkplek te identificeren en op basis daarvan de juiste PBM te kiezen.
  • PBM kosteloos verstrekken: de benodigde PBM moeten voldoen aan de geldende normen en geschikt zijn voor de vastgestelde risico's.
  • Instructie en training geven: werknemers moeten weten hoe ze PBM dragen, schoonmaken, opbergen en wanneer ze vervangen moeten worden.
  • Onderhoud en tijdige vervanging: versleten of defecte middelen moeten direct vervangen worden zodat de veiligheid gewaarborgd blijft.

Wat wordt er van de werknemer verwacht?

  • De verstrekte PBM correct gebruiken volgens de instructies.
  • Defecten direct melden aan de werkgever.
  • Deelnemen aan de trainingen en instructies die de werkgever organiseert.

1. Hoofdbescherming

Veiligheidshelmen zijn een standaard vereiste waar er risico is op vallende objecten of stoten tegen harde oppervlakken, zoals in de bouw, magazijnen en industriële omgevingen. Een helm beschermt het hoofd tegen impact en voorkomt letsel variërend van lichte verwondingen tot levensgevaarlijke hoofdtrauma's. Let op naleving van de EN 397-norm.

Zoek je een kwalitatieve oplossing die in de praktijk heeft bewezen comfortabel en veilig te zijn? Overweeg een Kask helm. Merkspecifieke modellen zoals de Kask Superplasma staan bekend om ventilatie, pasvorm en accessoires voor werk op hoogte. Bekijk het assortiment via Kask.

2. Oog- en gezichtsbescherming

Op plekken met risico op spatten, stof, splinters, straling of chemicaliën zijn veiligheidsbrillen en/of gelaatsschermen verplicht, bijvoorbeeld in laboratoria, bij slijp- en laswerk. Ze voorkomen tijdelijk of permanent oogletsel. Controleer op EN 166 en toepassingsspecifieke aanvullende normen.

3. Gehoorbescherming

Bij geluidsblootstelling boven de grenswaarden (rond 80 dB(A) voor langdurige blootstelling en piekwaarden rond 135 dB(C)) zijn oorkappen, oordoppen of gehoorbescherming op maat vereist. Zo verklein je de kans op blijvend gehoorverlies. Let op conformiteit met EN 352 en kies een SNR-demping die past bij het geluidsprofiel.

4. Ademhalingsbescherming

In omgevingen met schadelijke dampen, gassen of stof zijn filtering of onafhankelijke ademluchtoplossingen vereist. Denk aan werkzaamheden in de bouw, conservering of chemie. Kies op basis van risicoanalyse en let op normen als EN 149 (FFP-maskers) en EN 137 (ademluchttoestellen). Werk je met gevaarlijke stoffen? Lees dan ook welke PBM je nodig hebt bij gevaarlijke stoffen.

5. Handbescherming

Handschoenen beschermen tegen snij- en schaafrisico's, chemicaliën, hitte en kou. Stem materiaal en dikte af op de werkzaamheden. Controleer op EN 388 (mechanische risico's) en EN 374 (chemische bescherming), en zorg voor de juiste maat om grip en tast te behouden.

6. Voetbescherming

Veiligheidsschoenen met beschermneuzen, antislipzolen en eventueel perforatiebestendige tussenzolen zijn vaak verplicht in bouw, logistiek en productie. Ze voorkomen impact- en penetratieletsel en bieden stabiliteit op gladde of oneffen ondergronden. Let op EN ISO 20345 (S-klasse, bijvoorbeeld S3).

7. Beschermende kleding

Afhankelijk van het risico kan speciale kleding verplicht zijn, zoals vlamvertragend, chemisch bestendig of high-visibility. Voorbeelden van normen zijn EN 469 (brandweer), EN ISO 20471 (zichtbaarheid) en EN 13034/EN 14605 (chemische spatten/spuitnevels). Kies kleding die past bij het scenario en de klimaatbelasting.

Correct gebruik, training en onderhoud

  • Training: instrueer medewerkers in dragen, afstellen, inspectie en vervanging van PBM. Maak gebruik van praktijkgerichte toolboxen.
  • Inspectie en onderhoud: voer periodieke controles uit en registreer bevindingen. Vervang beschadigde of verlopen PBM direct.
  • Toezicht: borg naleving via werkplekinspecties en voorbeeldgedrag van leidinggevenden; veranker afspraken in procedures.

Conclusie

Verplichte PBM zijn een essentieel onderdeel van een veilige werkplek. Ze reduceren concrete risico's, voldoen aan wettelijke eisen en beschermen gezondheid en continuïteit. Door per taak te bepalen welke middelen nodig zijn, gecertificeerde opties te kiezen (zoals een geschikte Kask helm voor hoofdbescherming) en te investeren in training en onderhoud, creëer je een duurzame veiligheidscultuur. Bekijk het volledige PBM-assortiment van Safety Freaks.