Werken op hoogte brengt grote risico’s met zich mee. Daarom is het als werkgever jouw verantwoordelijkheid om de juiste valbeveiliging aan te bieden en te voldoen aan de geldende wetgeving. Een val van hoogte kan ernstige verwondingen of zelfs dodelijke gevolgen hebben. Het naleven van wet- en regelgeving rondom valbeveiliging is niet alleen een morele plicht, maar ook wettelijk verplicht. In deze blog bespreken we de belangrijkste regels, normen en verplichtingen, en kijken we ook wanneer valbeveiliging vergoed kan worden.

Waarom is valbeveiliging belangrijk?

Valongelukken behoren tot de meest voorkomende bedrijfsongevallen. Werknemers kunnen blijvend letsel oplopen of zelfs overlijden. Daarom verplicht de Arbowet werkgevers om maatregelen te nemen wanneer er op hoogte wordt gewerkt. Hierbij gaat het niet alleen om het verstrekken van de juiste PBM's, maar ook om het veilig inrichten van de werkplek en het instrueren van medewerkers.

Een goed valbeveiligingsbeleid verhoogt daarnaast de productiviteit. Werknemers die zich veilig voelen, kunnen zich beter concentreren en efficiënter werken. Ook leidt een goed veiligheidsbeleid tot minder ziekteverzuim en lagere aansprakelijkheidsrisico’s.

Wettelijke verplichtingen voor werkgevers

De regels rondom valbeveiliging zijn vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Werkgevers moeten onder andere voldoen aan:

  • Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E): valrisico’s moeten in kaart worden gebracht.
  • Voorkomen van valgevaar: collectieve maatregelen zoals hekwerken en steigers hebben altijd voorrang.
  • Gebruik van PBM's: Als collectieve maatregelen niet mogelijk zijn, moeten werknemers gebruikmaken van valbeveiliging zoals harnassen, vanglijnen en ankerpunten.
  • Voorlichting en training: medewerkers moeten worden opgeleid in veilig werken op hoogte.
  • Inspectie en onderhoud: valbeveiligingsmiddelen moeten regelmatig gecontroleerd worden op slijtage en schade.

Voor een overzicht van alle soorten persoonlijke beschermingsmiddelen en wat er verder bestaat qua PBM’s, kun je kijken op Welke PBM’s bestaan er?

Als het gaat om professionele valbeveiliging, zoals een Petzl harnas of andere systemen, gelden strenge normeringen en kwaliteitseisen. Deze middelen moeten betrouwbaar zijn en correct gebruikt worden.

Belangrijke normen voor valbeveiliging

Valbeveiliging moet voldoen aan Europese EN-normen. Voorbeelden van belangrijke normen:

  • EN 361 – veiligheidsharnassen (bijvoorbeeld een Petzl harnas)
  • EN 354 – vanglijnen
  • EN 355 – valdempers
  • EN 795 – ankerpunten
  • EN 358 – positioneringsriemen

Als werkgever ben je verplicht PBM's te leveren die aan deze normen voldoen. Producten als Petzl valbeveiliging zijn meestal duidelijk gecertificeerd volgens deze normen. Wil je een overzicht van alle valbeveiligingsproducten die we aanbieden, dan kun je terecht op onze valbeveiligingspagina: Valbeveiliging & veiligheidsproducten

Valbeveiliging in verschillende sectoren

Bouw en constructie

Valbeveiliging is verplicht bij werkzaamheden vanaf 2,5 meter hoogte. Denk aan dakwerkers, steigerbouwers en gevelspecialisten.

Industrie en productie

Bij verhoogde werkplekken in fabrieken en magazijnen zijn relingen, leuningen en valstopapparaten verplicht.

Offshore en windenergie

Door extreme weersomstandigheden gelden strenge eisen. Veiligheidsharnassen zoals Petzl harnassen zijn hier veelgebruikt.

Evenementenbranche en rigging

Riggers en lichttechnici werken vaak op hoogte en gebruiken specifieke PBM's zoals positioneringsriemen en valstopapparatuur.

Wordt valbeveiliging vergoed?

In veel gevallen wordt valbeveiliging vergoed door de werkgever, omdat het wettelijk verplicht is om PBM's kosteloos beschikbaar te stellen. Dit geldt voor alle basisvalbeveiligingsmiddelen zoals harnassen, lijnen en ankerpunten.

Valbeveiliging kan ook vergoed worden via:

  • Arboregelingen binnen cao’s
  • Subsidies voor veilig werken
  • Werkgeversverzekeringen
  • Maatwerkafspraken binnen grotere organisaties

Wanneer werknemers zelf PBM's moeten aanschaffen — bijvoorbeeld freelancers in de evenementen- of riggingbranche — dan kunnen bepaalde kosten fiscaal aantrekkelijk of aftrekbaar zijn als zakelijke investering.

Boetes en gevolgen bij niet-naleving

De Inspectie SZW kan controles uitvoeren en bij overtredingen hoge boetes opleggen. Bij een valongeval kan een werkgever aansprakelijk worden gesteld als valbeveiliging onvoldoende was of niet voldeed aan de norm. Mogelijke gevolgen zijn:

  • Financiële schade
  • Reputatieschade
  • Stillegging van werkzaamheden
  • Juridische claims

Checklist: Is jouw valbeveiliging op orde?

  • Is de RI&E up-to-date en zijn valrisico’s opgenomen?
  • Zijn collectieve maatregelen aanwezig waar mogelijk?
  • Worden goede PBM's verstrekt en voldoen ze aan EN-normen?
  • Krijgen medewerkers training en instructie in veilig werken op hoogte?
  • Wordt valbeveiliging regelmatig gekeurd en onderhouden?
  • Is er een reddings- of noodplan beschikbaar bij valincidenten?

Conclusie

Als werkgever draag je de verantwoordelijkheid voor valbeveiliging. Door passende maatregelen te treffen, PBM's zoals een Petzl harnas te verstrekken en te voldoen aan wettelijke én normatieve verplichtingen, bescherm je je medewerkers en voorkom je boetes. Investeer daarom in gecertificeerde valbeveiliging en zorg voor goede training en instructie. Veilig werken op hoogte begint met de juiste valbeveiliging.

Neem vandaag nog actie en zorg ervoor dat jouw medewerkers altijd veilig en verantwoord kunnen werken op hoogte — met valbeveiliging die voldoet aan de regels.