Hoe kies je de juiste gehoorbescherming voor jouw werkplek?

Gehoorbescherming is een belangrijk onderdeel van de persoonlijke uitrusting voor wie werkt in een lawaaiige omgeving. Of je nu op een bouwplaats staat, in een fabriek werkt of dagelijks wordt blootgesteld aan luide machines, langdurige blootstelling aan geluid kan blijvende gehoorschade veroorzaken. Gehoorbescherming helpt niet alleen om je oren te beschermen, maar draagt ook bij aan je algehele veiligheid. Bijvoorbeeld doordat je beter gefocust blijft. Het kiezen van de juiste gehoorbescherming is dan ook van groot belang voor je gezondheid en comfort op de werkvloer. In deze blog helpen we je stap voor stap bij het maken van een goede keuze.

Gehoorschade ontstaat vaak geleidelijk. Je merkt het niet meteen, maar jarenlange blootstelling aan lawaai boven de 80 decibel kan leiden tot blijvende schade. Denk aan oorsuizen (tinnitus), verminderde gehoorcapaciteit of zelfs volledige doofheid. Gehoorbescherming helpt je om deze risico’s te beperken. Werkgevers zijn bovendien wettelijk verplicht om gehoorbescherming aan te bieden als de geluidsniveaus op de werkplek te hoog zijn.

Gehoorbescherming is er in verschillende vormen. Welke het meest geschikt is, hangt af van je werkomgeving, het geluidsniveau en hoe lang je de bescherming moet dragen. De meest gebruikte soorten zijn:

• Oordoppen: beschikbaar in wegwerp- of herbruikbare varianten. Ze zijn compact en ideaal voor incidenteel gebruik of situaties waarin je een helm of bril draagt;
• Otoplastieken (op maat gemaakte oordoppen): bieden comfort én optimale demping. Aanbevolen voor dagelijks gebruik of langdurige blootstelling aan geluid;
• Oorkappen: worden over het oor gedragen en zijn makkelijk op- en af te zetten. Ze bieden goede bescherming maar kunnen zwaar of oncomfortabel worden bij langdurig gebruik;
• Elektronische gehoorbescherming: filtert schadelijke geluiden weg maar laat communicatiegeluiden wel door. Ideaal voor wie in teamverband werkt of regelmatig moet communiceren.

Gehoorbescherming kiezen begint met een analyse van je werkomgeving. Wat is het geluidsniveau? Hoe vaak en hoe lang word je blootgesteld aan lawaai? En hoe belangrijk is communicatie tijdens het werk? Hieronder vind je enkele praktische overwegingen:

• Geluidsniveau: Bij geluidsniveaus boven de 80 dB(A) is bescherming verplicht. Otoplastieken of oorkappen met voldoende demping zijn dan noodzakelijk;
• Draagcomfort: Bij langdurig gebruik (bijvoorbeeld tijdens een volledige werkdag) zijn op maat gemaakte oordoppen vaak de beste keuze;
• Hygiëne: Werk je in een stoffige of vuile omgeving, dan zijn oorkappen of herbruikbare oordoppen gemakkelijker schoon te houden dan wegwerpvarianten;
• Communicatie: Als je veel moet overleggen of instructies moet horen, zijn elektronische gehoorbeschermers of modellen met spraakdoorgifte een slimme keuze.

Gehoorbescherming moet afgestemd zijn op het geluidsniveau waaraan je wordt blootgesteld. Geluid wordt gemeten in decibel (dB). Kleine verhogingen in dB betekenen al snel een verdubbeling van de geluidsintensiteit. Bij geluidsniveaus tot 80 dB kan een eenvoudige herbruikbare oordop voldoende zijn. Tussen 85 en 95 dB is het aan te raden om gehoorbescherming te dragen die minstens 15-20 dB dempt. Denk aan oorkappen of otoplastieken. Bij geluidsniveaus boven de 95 dB, denk aan werkzaamheden met pneumatisch gereedschap of kettingzagen,  is het verstandig om te kiezen voor gehoorbescherming met een hoge dempingswaarde (25-30 dB). De SNR-waarde (Single Number Rating) geeft aan hoeveel demping het product gemiddeld biedt. Laat bij twijfel een geluidsmeting uitvoeren en vraag advies over de juiste combinatie van comfort en bescherming.

Gehoorbescherming moet aansluiten bij de werkzaamheden. Hieronder enkele voorbeelden van wat er per sector gebruikelijk is:

• Bouw: Hier worden vaak oorkappen of op maat gemaakte oordoppen gedragen. Zeker bij gebruik van boormachines of breekhamer;
• Metaalindustrie: Gehoorbescherming met hoge demping is belangrijk vanwege metaalbewerking en slijpmachines. Oorkappen of oordoppen met een hoge demping kunnen hier uitkomst bieden;
• Evenementenbranche: Werknemers worden vaak blootgesteld aan hoge geluidsniveaus maar moeten ook kunnen communiceren. Otoplastieken met filters zijn hier populair;
• Land- en tuinbouw: Denk aan het gebruik van motorzagen, trekkers en oogstmachines. Oorkappen met goede geluidsisolatie zijn hier vaak voldoende.

De Arbowet stelt dat gehoorbescherming verplicht is bij blootstelling aan lawaai vanaf 85 dB(A). Bij 80 dB(A) moet het al beschikbaar zijn. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van een risico-inventarisatie en het aanbieden van passende PBM’s. Daarbij hoort ook voorlichting over het juiste gebruik en onderhoud van de gehoorbescherming.

Laat een geluidsmeting uitvoeren op de werkplek om te bepalen welk type bescherming nodig is;

• Zorg voor een goede pasvorm. Slecht passende bescherming verliest veel van zijn werking;
• Onderhoud je bescherming goed. Vervang oordoppen regelmatig en maak oorkappen schoon;
• Train medewerkers in het correct gebruiken en inzetten van gehoorbescherming;
• Combineer met andere PBM’s, zoals helmen of brillen, zonder dat dit ten koste gaat van het comfort.

Gehoorbescherming kiezen is geen standaardklus. Het vereist aandacht voor de omstandigheden op de werkplek, het comfort van de drager en de wettelijke richtlijnen. Door bewust te kiezen voor de juiste vorm van gehoorbescherming, voorkom je gehoorbeschadiging. Denk niet alleen aan de wettelijke eisen, maar ook aan het dagelijkse draagcomfort, de hygiëne en de praktische toepasbaarheid. Uiteindelijk is de beste gehoorbescherming degene die gedragen wordt. Dat bereik je alleen met een oplossing die aansluit op de praktijk. Heb je twijfels? Laat je dan goed adviseren of overweeg een op maat gemaakte oplossing.