Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) zijn in veel beroepen belangrijk voor een veilige werkomgeving. Ze beschermen werknemers tegen risico’s zoals vallende objecten, schadelijke stoffen en extreme temperaturen. Toch worden PBM’s niet altijd correct gebruikt, waardoor de effectiviteit ervan vermindert. Veelvoorkomende fouten zijn onder andere het niet goed afstellen van veiligheidshelmen, het dragen van beschadigde valbeveiliging, harnassen of het verkeerd gebruik van gehoorbeschadiging. Daarnaast kiezen werknemers soms voor comfort boven veiligheid door bijvoorbeeld gehoorbescherming af te zetten in een lawaaierige omgeving. Ook het niet regelmatig controleren en vervangen van PBM’s kan leiden tot gevaarlijke situaties. 

In deze blog bespreken we de meest gemaakte fouten bij het gebruik van PBM’s en hoe je deze kunt voorkomen. Door bewust om te gaan met persoonlijke beschermingsmiddelen, kunnen bedrijven niet alleen de veiligheid verhogen, maar ook voldoen aan de wettelijke eisen en regelgeving.

 

1. Verkeerde maat of pasvorm

Een van de grootste fouten is het dragen van PBM’s die niet goed passen. Denk aan een helm die te los zit, handschoenen die te groot zijn of valbeveiliging die beschadigd is. Een verkeerde pasvorm kan niet alleen oncomfortabel zijn, maar ook gevaarlijk. Een te losse helm kan bijvoorbeeld afvallen bij een impact, terwijl te grote handschoenen de grip verminderen.

Hoe voorkom je dit?

  • Zorg ervoor dat werknemers een PBM passen voordat ze deze in gebruik nemen;
  • Kies PBM’s die in verschillende maten verkrijgbaar zijn;
  • Laat medewerkers periodiek controleren of hun PBM’s nog goed passen.

 

2. Onjuist of onvolledig dragen van PBM’s

Sommige werknemers dragen PBM’s niet op de juiste manier. Denk aan een veiligheidshelm die scheef op het hoofd staat of een ademhalingsmasker dat niet goed aansluit. Hierdoor neemt de beschermende werking af en blijft de drager alsnog blootgesteld aan gevaren.

Hoe voorkom je dit?

  • Geef duidelijke instructies en demonstraties over het correct dragen van PBM’s;
  • Voer regelmatige controles uit op de werkvloer;
  • Moedig een veiligheidscultuur aan waarin collega’s elkaar aanspreken op verkeerd gebruik.

 

3. Niet vervangen van versleten of beschadigde PBM’s

PBM’s slijten na verloop van tijd. Een helm kan kleine barsten krijgen, veiligheidsschoenen verliezen hun demping en valbeveiliging kan slijten. Het gebruik van een versleten PBM vergroot het risico op letsel.

Hoe voorkom je dit?

  • Stel een inspectieprotocol in waarbij PBM’s regelmatig worden gecontroleerd. Let op! voor valbeveiliging is het zelfs wettelijk verplicht om periodiek te laten keuren ;
  • Zorg dat werknemerseen  kapotte of versleten PBM direct kunnen vervangen;
  • Maak het melden van defecten laagdrempelig.

4. Geen of onvoldoende onderhoud van PBM’s

PBM’s moeten goed worden onderhouden om hun beschermende werking te behouden. Veiligheidsbrillen kunnen bijvoorbeeld beslaan of bekrassen, terwijl ademhalingsbescherming verstopt kan raken door vuil en stof.

Hoe voorkom je dit?

  • Geef werknemers instructies over hoe ze hun PBM’s schoon en in goede staat houden;
  • Zorg voor een vaste opslagplaats waar PBM’s veilig en schoon bewaard kunnen worden;
  • Plan regelmatig onderhoud in, vooral bij PBM’s met filters of bewegende onderdelen.

 

5. Gebruik van ongeschikte PBM’s voor de werkomgeving

Niet alle PBM’s zijn geschikt voor elke situatie. Een stofmasker beschermt bijvoorbeeld niet tegen giftige dampen en een standaard veiligheidsschoen biedt geen bescherming tegen zware chemicaliën. Het verkeerd kiezen van een PBM kan ernstige gevolgen hebben.

Hoe voorkom je dit?

  • Laat een risicoanalyse uitvoeren om te bepalen welke PBM’s nodig zijn;
  • Train medewerkers om de juiste PBM’s te kiezen voor specifieke taken;
  • Werk samen met PBM-leveranciers om de beste keuze te maken.

 

6. Geen of onvoldoende training over het gebruik van PBM’s

Zelfs als de juiste PBM’s beschikbaar zijn, weten werknemers soms niet hoe ze deze correct moeten gebruiken. Een antivalharnas dat niet goed zit, biedt bijvoorbeeld onvoldoende bescherming.

Hoe voorkom je dit?

  • Geef trainingen over het juiste gebruik van PBM’s;
  • Zorg voor duidelijke handleidingen en instructievideo’s;
  • Test medewerkers periodiek op hun kennis van PBM-gebruik.

 

7. Geen draagplicht of onwil om PBM’s te gebruiken

Sommige werknemers dragen geen PBM’s omdat ze dit oncomfortabel vinden of het nut ervan onderschatten. Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties.

Hoe voorkom je dit?

  • Maak PBM’s verplicht en zorg voor handhaving;
  • Betrek werknemers bij de keuze van PBM’s zodat ze comfortabel en praktisch zijn;
  • Creëer bewustwording door middel van toolbox meetings en praktijkvoorbeelden.

 

Conclusie

Het correct gebruiken van PBM’s is belangrijk om risico’s op de werkvloer te minimaliseren. Door fouten te herkennen en te voorkomen, zorg je voor een veiligere werkomgeving. Zorg ervoor dat PBM’s goed passen, op de juiste manier worden gedragen en tijdig worden vervangen. Met de juiste training en bewustwording voorkom je ongelukken en zorg je voor een optimale bescherming van werknemers.