Gratis bezorgd vanaf € 75,- *
Touwen: welk touw gebruik je waarvoor?
Een touw lijkt simpel, maar bij werken op hoogte, klimmen of hijsen maakt het type touw veel uit. Gebruik je een verkeerd touw, dan kan een apparaat minder goed werken, slijt het touw sneller of wordt het onveilig gebruikt.
Op deze pagina lees je het verschil tussen klimtouw, statisch touw, semi-statisch touw, dynamisch touw en hijstouw. Zoek je direct geschikte touwen voor professioneel gebruik? Bekijk dan onze touwen voor valbeveiliging.
Direct naar
Wat zijn touwen voor professioneel gebruik?
Touwen worden gebruikt voor verschillende toepassingen: positioneren, afdalen, stijgen, zekeren, materiaal hijsen of reddingswerk. De toepassing bepaalt welk touw je nodig hebt. Een touw voor persoonlijke valbeveiliging is dus niet automatisch hetzelfde als een touw voor materiaal hijsen.
Touwen die gebruikt worden als persoonlijk beveiligingsmiddel moeten voldoen aan strenge Europese eisen en zijn voorzien van een CE-markering. Touwen zonder geschikte PBM-markering kunnen prima bedoeld zijn voor hijswerk, maar mogen niet worden gebruikt om personen te beveiligen.
Binnen PBM-toepassingen kom je vooral drie hoofdgroepen tegen: dynamische touwen, statische touwen en semi-statische touwen. In de praktijk worden semi-statische touwen veel gebruikt bij professioneel werken op hoogte.
Wat is het verschil tussen klimtouw en hijstouw?
| Type touw | Waarvoor bedoeld? | Belangrijk om te weten |
|---|---|---|
| Klimtouw / klimtouwen | Voor toepassingen waarbij personen worden beveiligd, zoals klimmen, rope access, afdalen of werken op hoogte. | Moet passen bij de toepassing, normering en gebruikte apparaten. Bekijk ook onze klimtouwen voor werken op hoogte. |
| Hijstouw | Voor het hijsen of verplaatsen van materiaal. | Niet gebruiken als PBM of klimtouw. Bekijk hiervoor hijstouwen voor materiaal hijsen. |
| Algemeen touw | Brede verzamelterm voor allerlei soorten touwen. | Controleer altijd waarvoor het touw bedoeld is. De naam alleen zegt niet genoeg over veilig gebruik. |
Gebruik hijstouw nooit als klimtouw
Hijstouw is bedoeld voor materiaal, niet voor personen. Andersom is een professioneel klimtouw of semi-statisch touw ook niet automatisch de beste keuze voor zwaar hijswerk. Kies het touw dus altijd op basis van de toepassing.
Touw op maat bestellen
Bij Safety Freaks kun je touw op maat bestellen. Dat is handig wanneer je vaak op een vaste hoogte werkt of precies wilt bepalen hoeveel touw je nodig hebt voor je systeem.
Werk je bijvoorbeeld op een vaste hoogte en moet een collega op de vloer materialen kunnen ophalen of laten zakken? Dan wordt vaak gerekend met ongeveer twee keer de werkhoogte. Zo heb je voldoende lengte om het touw functioneel te gebruiken.
Zoek je specifiek naar klimtouw per meter, let dan niet alleen op de lengte, maar ook op diameter, normering, type touw en compatibiliteit met je afdaler, valbeveiliger of stijgklem.
Typen touwen
Bij professioneel werken op hoogte worden vooral kunststof touwen gebruikt. Touwen van natuurvezel hebben een lagere breeksterkte, zijn gevoeliger voor vocht en kunnen op den duur rotten. Moderne klimtouwen en werktouwen hebben daarom meestal een kernmantelconstructie.
Dynamisch touw
Dynamisch touw kan rekken en vangt daardoor een deel van de energie bij een val op. Dit type touw wordt vooral gebruikt bij sportklimmen en voorklimmen. In de industrie wordt dynamisch touw minder vaak gebruikt, omdat bij veel werkzaamheden juist controle en beperkte rek belangrijk zijn.
Statisch touw
Statisch touw heeft zeer weinig rek. Daardoor is het geschikt voor toepassingen waarbij weinig beweging in het systeem gewenst is, zoals bepaalde reddings- of hijstoepassingen. Let op: ook een statisch touw rekt nog iets. Bij een lange lijn kan dat in de praktijk merkbaar zijn.
Semi-statisch touw
Semi-statisch touw wordt vaak gebruikt bij rope access, afdalen, stijgen en als veiligheidslijn in combinatie met daarvoor geschikte apparaten. Dit wordt in de praktijk soms “statisch klimtouw” genoemd, maar technisch is semi-statisch of low-stretch touw vaak de betere benaming.
Gebruik je touwen in combinatie met afdalen, stijgen of positioneren? Bekijk dan ook de categorie zekeren en afdalen met touwsystemen.
Video: multifunctionele touwen
In deze video zie je meer over multifunctionele touwen en hoe verschillende touwen in de praktijk kunnen worden toegepast.
Hoe is een touw opgebouwd?
Kern en mantel
De kern van een touw bestaat uit veel dunne vezels die samen de belangrijkste sterkte leveren. Daaromheen zit een gevlochten mantel. Die mantel beschermt de kern tegen slijtage, vuil en beschadiging en zorgt voor grip in apparaten.
Beschadiging aan de mantel betekent dus niet automatisch dat de kern kapot is, maar het is wel een belangrijk waarschuwingssignaal. Controleer een touw daarom altijd vóór gebruik. Voor een diepere controle verwijzen we naar onze pagina over touw inspecteren voor gebruik.
Voorbeelden van verschillende touwen.
Onderdelen van een touw
Een professioneel touw kan onder andere bestaan uit een kern, mantel, krimpkous aan het uiteinde, etiket met informatie, binddraad en eventueel touwbescherming. Die onderdelen helpen bij herkenning, bescherming en veilig gebruik.
Wil je de levensduur van je touw verlengen, gebruik dan passende opslag, bescherming tegen scherpe randen en goed onderhoud. Meer daarover lees je op de pagina touw beschermen en onderhouden.
Onderdelen van een touw.
Typen semi-statische touwen: type A en type B
Voor werken op hoogte zijn vooral semi-statische touwen relevant. Binnen deze groep wordt vaak onderscheid gemaakt tussen type A en type B.
Type A
Type A is het sterkere en zwaarder geteste type semi-statisch touw. Dit type wordt in professionele toepassingen het vaakst gekozen, zeker wanneer het touw wordt gebruikt met apparaten voor afdalen, stijgen, positioneren of valbeveiliging.
Controleer altijd de handleiding van het apparaat. Fabrikanten kunnen aangeven welke touwdiameter en welk type touw geschikt is.
Type B
Type B is lichter en minder sterk getest dan type A. Het kan in bepaalde situaties bruikbaar zijn, maar vraagt meer aandacht voor toepassing, slijtage, belasting en compatibiliteit met apparaten.
Gebruik type B niet zomaar als goedkoper alternatief. Bij professioneel gebruik is type A vaak de veiligere en duurzamere keuze.
Diameter: welk touw past bij je apparaat?
De meest gebruikte diameters voor semi-statische touwen liggen vaak tussen ongeveer 10 mm en 12,5 mm. Een touw van 10 mm kan soepeler door bepaalde apparaten lopen, maar vraagt meestal ook meer controle en ervaring.
Een dikkere diameter kan prettiger in de hand liggen en meer marge geven bij intensief gebruik, maar werkt niet automatisch beter in ieder apparaat. Sommige afdalers, stijgklemmen en mobiele valbeveiligers functioneren alleen goed binnen een specifiek diameterbereik.
Praktische vuistregel
Kies nooit alleen op diameter of prijs. Controleer altijd of het touw past bij je apparaat, toepassing, belasting en werkomgeving. De combinatie van touw en apparaat bepaalt uiteindelijk of het systeem goed werkt.
De breeksterkte van touw
De breeksterkte van een touw neemt geleidelijk af door gebruik, leeftijd, vuil, vocht, UV-belasting, knopen en slijtage. De vermelde breeksterkte van een professioneel touw ligt normaal gesproken binnen de eisen van de norm, maar dat betekent niet dat het touw onbeperkt bruikbaar blijft.
De breeksterkte en veilige inzetbaarheid van een touw zijn onder andere afhankelijk van:
- de leeftijd van het touw;
- de gebruiksintensiteit;
- onderhoud en opslag;
- diameter en type touw;
- de weefconstructie;
- schade door scherpe randen, chemicaliën, hitte of vuil;
- toegepaste touwtechnieken, zoals knopen.
Knopen kunnen de sterkte van een touw verminderen. Gebruik daarom alleen technieken die passen bij de toepassing en controleer altijd de voorschriften van fabrikant, werkgever of veiligheidsplan.
Eerste gebruik van semi-statisch touw
Laat het touw eerst krimpen
Voor het eerste gebruik moet semi-statisch touw vaak eenmalig krimpen. Dit gebeurt door het touw in koud water te leggen, bij voorkeur op de rol. Daardoor worden verbindingen in het touw steviger en kunnen reststoffen uit het productieproces worden verwijderd.
Houd rekening met krimp. Een touw kan ongeveer 5% korter worden. Bij 100 meter touw kan dat dus ongeveer 5 meter schelen. Bestel je touw op maat, neem dit dan mee in je lengteberekening.
Semi-statisch touw laten krimpen voor eerste gebruik.
Normen voor semi-statische touwen
Semi-statische touwen voor professioneel gebruik vallen vaak onder EN 1891. Daarbij wordt onder andere gekeken naar dynamische belasting, statische sterkte, uitrekking, mantelverschuiving, knoopbaarheid en markering.
Voor type A en type B gelden verschillende testbelastingen en eisen. Type A wordt zwaarder getest dan type B en is daardoor voor veel professionele toepassingen de logische keuze.
| Onderdeel | Waarom belangrijk? |
|---|---|
| Dynamische belasting | Laat zien hoe het touw reageert op een plotselinge belasting. |
| Statische sterkte | Geeft aan welke belasting het touw onder testomstandigheden kan weerstaan. |
| Mantelverschuiving | Belangrijk voor de werking in apparaten en de levensduur van het touw. |
| Uitrekking | Te veel rek kan nadelig zijn bij werken op hoogte, afdalen of stijgen. |
| Markering | Helpt bij herkenning van type, normering, fabrikant en gebruiksinformatie. |
Hijstouw voor materiaal hijsen
Alleen voor materiaal, niet voor personen
Hijstouw is bedoeld voor het hijsen of verplaatsen van materialen. Het is niet geschikt als persoonlijk beschermingsmiddel en mag niet als klimtouw of veiligheidslijn worden gebruikt.
Sommige hijstouwen zijn stoffig of stroever afgewerkt, zodat je meer grip hebt tijdens het trekken. Dat kan prettig zijn bij gebruik met katrollen of een teruglooprem, maar maakt het touw nog steeds geen PBM.
Werk je met katrollen, lasten of hijssystemen? Bekijk dan ook de categorie veilig hijsen van materialen.
Hijstouw voor materiaaltoepassingen.
Video: hijstouwen
In deze video wordt uitgelegd waar hijstouw voor bedoeld is en waarom je dit type touw niet moet verwarren met klimtouw of PBM-touw.
Veelgestelde vragen over touwen
Wat is het verschil tussen klimtouw en hijstouw?
Klimtouw is bedoeld voor toepassingen waarbij personen worden beveiligd, zoals klimmen, afdalen of werken op hoogte. Hijstouw is bedoeld voor materiaal. Hijstouw mag je dus niet gebruiken als klimtouw of persoonlijk beschermingsmiddel.
Kun je hijstouw gebruiken als klimtouw?
Nee. Hijstouw is niet bedoeld om personen te beveiligen en heeft niet dezelfde functie als een geschikt PBM-touw. Gebruik voor werken op hoogte altijd een touw dat past bij de toepassing, normering en apparaten.
Wat is het verschil tussen statisch en dynamisch touw?
Dynamisch touw rekt meer en wordt vooral gebruikt bij sportklimmen, waar een val moet worden opgevangen. Statisch touw heeft zeer weinig rek en wordt gebruikt wanneer controle en beperkte beweging belangrijk zijn. Voor professioneel werken op hoogte wordt vaak semi-statisch touw gebruikt.
Wanneer gebruik je semi-statisch touw?
Semi-statisch touw wordt veel gebruikt bij rope access, afdalen, stijgen, positionering en bepaalde valbeveiligingstoepassingen. Controleer altijd of het touw geschikt is voor het apparaat en de toepassing.
Welke diameter klimtouw heb je nodig?
Dat hangt af van je toepassing en het apparaat waarmee je werkt. Veel semi-statische touwen zitten ongeveer tussen 10 mm en 12,5 mm. Controleer altijd het toegestane diameterbereik van je afdaler, stijgklem of valbeveiliger.
Wat betekent EN 1891 bij touwen?
EN 1891 is een norm voor semi-statische touwen, ook wel low-stretch kernmanteltouwen genoemd. De norm stelt eisen aan onder andere sterkte, rek, mantelverschuiving, knoopbaarheid en markering.
Is elk klimtouw geschikt voor valbeveiliging?
Nee. Een touw moet passen bij de toepassing, de normering en de gebruikte apparaten. Een sportklimtouw, semi-statisch touw en hijstouw hebben elk een andere functie. Controleer daarom altijd de productspecificaties en handleidingen.
Welk touw past bij jouw toepassing?
Kies je touw niet alleen op lengte of diameter, maar vooral op toepassing. Voor werken op hoogte heb je een ander touw nodig dan voor materiaal hijsen.