Gratis bezorgd vanaf € 75,- *
Touwen correct gebruiken, controleren en afkeuren
Een touw kan er aan de buitenkant nog goed uitzien, terwijl er toch schade in de mantel of kern zit. Daarom is touw inspecteren geen formaliteit, maar een vaste veiligheidsstap voor ieder gebruik.
Op deze pagina lees je hoe je een klimtouw of semi-statisch touw controleert, hoe je beschadigingen herkent, wanneer je een touw moet afkeuren en wanneer valbeveiliging laten keuren verstandig of verplicht is.
Direct naar
Waarom touwen controleren?
Touwen worden gebruikt in systemen waarbij veiligheid direct afhankelijk is van de staat van het materiaal. Denk aan werken op hoogte, afdalen, positioneren, redding of hijstoepassingen. Beschadiging ontstaat niet alleen door een duidelijke val, maar ook door vuil, scherpe randen, hitte, knopen, verkeerd oprollen of contact met andere uitrusting.
Controleer een touw daarom altijd over de volledige lengte, niet alleen op de plekken die zichtbaar vuil of beschadigd zijn. Schade kan ook in de kern zitten en is dan niet altijd direct zichtbaar.
Deze pagina gaat specifiek over touw controleren, inspecteren en afkeuren. Wil je eerst weten welk type touw waarvoor bedoeld is? Lees dan de algemene uitleg over welk type touw je gebruikt.
Hoe inspecteer je een touw voor gebruik?
Inspecteer een touw vóór elk gebruik. Doe dit rustig en systematisch, zodat je geen stukken overslaat. Werk bij voorkeur in segmenten van ongeveer 30 cm en controleer het touw met je ogen én vingers.
Checklist touw controleren
- Controleer het touw over de hele lengte op rafels, sneden, inkepingen, brandplekken en verkleuring.
- Voel met je vingers of er zachte plekken, verdikkingen, harde stukken of onregelmatigheden in de kern zitten.
- Controleer of de mantel niet verschoven is ten opzichte van de kern.
- Bekijk genaaide uiteinden apart en let op losse draden, beschadigde stiksels en slijtage onder de beschermende cover.
- Controleer of labels, markeringen en identificatie nog leesbaar zijn.
- Let op vuil, zand, metaaldeeltjes of andere verontreiniging die het touw of apparaten kunnen beschadigen.
Praktische vuistregel
Als je tijdens de controle blijft twijfelen of het touw veilig is, gebruik het dan niet. Leg het apart, markeer het duidelijk en laat het beoordelen door iemand die bevoegd is om klimmateriaal of valbeveiliging te keuren.
Goed omgaan met touwen
Veel schade ontstaat niet tijdens één groot incident, maar door dagelijks verkeerd gebruik. Goed omgaan met touwen voorkomt onnodige slijtage en verlengt de veilige levensduur.
- Stap niet op een touw.
- Laat geen zware of scherpe voorwerpen op het touw vallen.
- Voorkom contact met scherpe randen, ruwe oppervlakken, chemicaliën en hittebronnen.
- Houd het touw schoon, omdat vuil de mantel en gebruikte apparaten sneller laat slijten.
- Rol het touw netjes op en voorkom draaien, knopen en kinken.
- Bewaar touwen droog, donker en beschermd tegen direct zonlicht en vervuiling.
Wil je schade vooral voorkomen? Bekijk dan ook hoe je een touw beschermt en onderhoudt.
Behandel touwen zorgvuldig en voorkom onnodige belasting, vuil en scherpe randen.
Verkeerd gebruik van touwen voorkomen
Een touw kan beschadigen door verkeerd gebruik in combinatie met afdalen, verbinden, knopen of apparatuur. Let vooral op wrijving en warmteontwikkeling.
- Daal niet te snel af. Door snelle afdaling kan een afdaalapparaat zeer heet worden en de vezels van het touw beschadigen.
- Gebruik bij het verbinden van een touw met een ander touw of lijn een geschikte connector om overmatige wrijving te voorkomen.
- Houd genaaide uiteinden beschermd met de daarvoor bedoelde cover.
- Bevestig niet zomaar twee connectors tegelijk in één genaaid uiteinde als dit niet volgens de fabrikant is toegestaan.
- Controleer altijd of het gebruikte apparaat geschikt is voor de diameter en het type touw.
Werk je met afdaalapparaten? Controleer dan ook of je afdaalapparaten en touwsystemen goed bij elkaar passen.
Verkeerde toepassing kan leiden tot hitte, wrijving en beschadiging van mantel of kern.
Schade aan een klimtouw herkennen
Beschadigingen aan touwen zijn niet allemaal hetzelfde. Sommige schade zit duidelijk aan de buitenkant, terwijl kernschade alleen voelbaar is. Controleer daarom altijd visueel én met de hand.
Snee of inkeping
Een snee in de mantel kan wijzen op contact met een scherpe rand of voorwerp. Gebruik het touw niet verder als de schade diep is of als je de kern ziet.
Brandplek of smeltschade
Brandplekken ontstaan vaak door hitte of wrijving. De vezels kunnen hard, glanzend of vervormd zijn. Dit is een serieus inspectiepunt.
Gerafelde mantel
Rafels en losse draden kunnen ontstaan door schuren, vuil of contact met ruwe oppervlakken. Beoordeel of het oppervlakkige slijtage is of schade die verder gebruik onveilig maakt.
Zichtbare of beschadigde kern
Als de kern zichtbaar of voelbaar beschadigd is, is dat een duidelijke reden om het touw uit gebruik te halen.
Verschoven mantel
Een verschoven mantel kan betekenen dat mantel en kern niet meer goed samenwerken. Dat kan de werking in apparaten en de sterkte van het touw beïnvloeden.
Wanneer moet je een touw afkeuren?
Een touw moet worden afgekeurd of direct uit gebruik worden gehaald als er schade is die de veiligheid kan beïnvloeden. Wacht niet tot een jaarlijkse keuring als je tijdens gebruik of controle al duidelijke schade ziet.
| Situatie | Actie |
|---|---|
| De kern is zichtbaar of voelbaar beschadigd | Touw direct uit gebruik halen |
| Diepe snee, inkeping of ernstige mantelbeschadiging | Touw apart leggen en laten beoordelen |
| Brandplek, gesmolten vezels of harde/glanzende plek | Niet gebruiken tot inspectie is uitgevoerd |
| Onbekende geschiedenis of mogelijk zware belasting | Niet gebruiken zonder deskundige beoordeling |
| Onleesbare markering, twijfel over leeftijd of identificatie | Controleer documentatie of keuringsregistratie |
| Vervuiling door chemicaliën, olie of onbekende stoffen | Touw uit gebruik halen en fabrikant/keurmeester raadplegen |
Twijfel = niet gebruiken
Bij valbeveiliging is “het zal wel goed zijn” geen veilige keuze. Als je niet zeker weet of het touw nog betrouwbaar is, gebruik het dan niet meer tot het deskundig gecontroleerd is.
Mag je een touw na een val nog gebruiken?
Na een val, schokbelasting of zware belasting moet een touw altijd uit gebruik worden genomen voor beoordeling. Ook als je aan de buitenkant niets ziet, kan de kern of constructie beschadigd zijn.
Markeer het touw duidelijk, leg het apart en noteer wat er is gebeurd. Laat het daarna beoordelen volgens de instructies van de fabrikant en de interne keuringsprocedure. Bij twijfel wordt het touw afgekeurd.
Klimmateriaal keuren en periodieke controle
Naast controle vóór elk gebruik moet klimmateriaal periodiek worden gekeurd. Voor touwen die als PBM of onderdeel van valbeveiliging worden gebruikt, is minimaal een jaarlijkse keuring in de praktijk een belangrijk uitgangspunt. Afhankelijk van gebruik, omgeving, fabrikant en interne procedures kan vaker keuren nodig zijn.
Wil je meer weten over de keuringsplicht en aanpak? Lees dan waarom klimmateriaal keuren belangrijk is of plan direct een keuring van valbeveiliging.
Wanneer vaker laten keuren?
- Bij intensief professioneel gebruik.
- Na een val, schokbelasting of incident.
- Na contact met chemicaliën, hitte of scherpe randen.
- Bij twijfel over de geschiedenis of opslag van het touw.
- Als het touw wordt gebruikt in een omgeving met veel vuil, stof, zand of metaaldeeltjes.
Speciale inspectiepunten bij touwen
Sommige plekken verdienen extra aandacht, omdat schade daar sneller gemist wordt. Denk vooral aan genaaide uiteinden, beschermhoezen en de binnenkant van knopen.
- Controleer het naaiwerk aan de uiteinden. Schuif de bescherming weg om de stiksels goed te bekijken.
- Controleer de binnenkant van knopen op hitte, vervorming, harde plekken en beschadiging.
- Let op slijtagepunten bij karabiners, afdaalapparaten en andere verbindingen.
Controleer ook de plekken die normaal onder een cover of in een knoop verborgen zitten.
Controleer ook de complete uitrusting
Een touw staat nooit los van de rest van het systeem. Controleer daarom ook karabiners, afdaalapparaten, stijgklemmen, ankerpunten en andere onderdelen waarmee het touw in contact komt.
Een metalen onderdeel met bramen, scherpe randen of verkeerde vorm kan een goed touw alsnog beschadigen. Controleer daarom ook regelmatig je karabiners op scherpe randen en slijtage.
Neem je een nieuw semi-statisch touw in gebruik? Controleer dan altijd de handleiding van de fabrikant. Nieuwe touwen kunnen in gebruik of na wassen nog krimpen, waardoor de definitieve lengte kan veranderen.
Touw vervangen na afkeur
Is een touw afgekeurd? Gebruik het dan niet opnieuw in een veiligheidssysteem. Maak duidelijk dat het touw buiten gebruik is, verwijder het uit de werkset en vervang het door een geschikt nieuw touw.
Zoek je een vervangend touw voor professioneel gebruik? Bekijk dan de categorie klimtouwen voor professioneel gebruik.
Veelgestelde vragen over touw inspecteren
Hoe inspecteer je een klimtouw?
Controleer het touw over de hele lengte met je ogen en handen. Let op sneden, rafels, brandplekken, mantelverschuiving, zachte plekken, verdikkingen en beschadiging aan genaaide uiteinden.
Hoe vaak moet je een touw inspecteren?
Inspecteer een touw vóór elk gebruik. Daarnaast moet touw dat onderdeel is van PBM of valbeveiliging periodiek worden gekeurd. In de praktijk is minimaal jaarlijks keuren een belangrijk uitgangspunt, tenzij gebruik of fabrikant vaker voorschrijft.
Wanneer moet je een touw afkeuren?
Keur een touw af of haal het direct uit gebruik bij zichtbare kernschade, diepe sneden, ernstige mantelbeschadiging, brandplekken, chemische vervuiling, onbekende geschiedenis of na een zware valbelasting.
Hoe herken je kernschade aan een touw?
Kernschade is niet altijd zichtbaar. Je kunt het soms voelen als een zachte plek, harde plek, verdikking, knik of duidelijke onregelmatigheid in het touw. Bij twijfel moet het touw uit gebruik worden gehaald.
Mag je een touw na een val nog gebruiken?
Gebruik een touw na een val of zware schokbelasting niet zomaar opnieuw. Leg het apart, noteer wat er is gebeurd en laat het beoordelen volgens de instructies van de fabrikant en de keuringsprocedure.
Wat doe je met een touw met onbekende geschiedenis?
Gebruik geen touw waarvan je de geschiedenis niet kent. Je weet dan niet of het touw eerder is gevallen, overbelast, verkeerd opgeslagen of blootgesteld aan hitte of chemicaliën.
Moet klimmateriaal jaarlijks gekeurd worden?
Voor professioneel gebruik en valbeveiliging is periodieke keuring belangrijk. Minimaal jaarlijks keuren is een veelgebruikt uitgangspunt, maar intensief gebruik, incidenten of fabrikantinstructies kunnen een kortere interval nodig maken.
Touw of valbeveiliging laten controleren?
Twijfel je over de staat van een touw of wil je jouw valbeveiliging periodiek laten keuren? Laat het materiaal beoordelen voordat je het opnieuw gebruikt.