Werken op daken brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Een val van hoogte kan ernstige verwondingen of zelfs fatale gevolgen hebben. Daarom is het dragen en correct gebruiken van valbeveiliging op het dak noodzakelijk voor iedereen die zich op hoogte begeeft. Naast valgevaar kunnen ook andere factoren, zoals weersomstandigheden, instabiele dakconstructies en gladde oppervlakken, extra risico’s vormen. Bovendien kunnen onvoorziene situaties een val veroorzaken. Denk aan een plotselinge windvlaag of een misstap. Het is daarom van groot belang om altijd de juiste voorzorgsmaatregelen te nemen en te werken volgens de geldende veiligheidsvoorschriften. In deze blog bespreken we de specifieke gevaren bij het werken op daken, de verschillende soorten valbeveiliging en hoe je valincidenten effectief kunt voorkomen.

 

De risico’s van werken op daken

Daken kunnen gevaarlijke werkplekken zijn vanwege verschillende factoren:

  • Hoogteverschil: Een val van een dak kan ernstige of zelfs fatale verwondingen veroorzaken;
  • Weersomstandigheden: Regen, wind en vorst kunnen daken glad en onstabiel maken;
  • Dakstructuur: Niet alle daken zijn ontworpen om te belopen; sommige kunnen zwak of broos zijn;
  • Randbeveiliging: Veel daken hebben geen standaard hekwerken of randbeveiliging, waardoor de kans op vallen groter is;
  • Obstakels en valstrikken: Kabels, ventilatiesystemen en andere objecten kunnen struikelgevaar opleveren.

 

Welke valbeveiliging op het dak heb je nodig?

De keuze voor valbeveiliging voor op het dak hangt af van verschillende factoren. Denk bijvoorbeeld aan het type dak en de werkzaamheden die uitgevoerd worden. Er zijn diverse oplossingen, waaronder:

  • Vaste ankerpunten: Ideaal voor locaties waar regelmatig gewerkt wordt op hoogte. Dit biedt een betrouwbare verankering voor harnasgordels;
  • Meelopende valbeveiliging: Deze systemen bewegen mee met de gebruiker en bieden optimale bewegingsvrijheid. Een goed voorbeeld hiervan is het ABS Safety Bull mobiel ankerpunt vs. ABS RunBeam meelopende valbeveiliging, waarbij verschillende opties worden vergeleken;
  • Collectieve valbeveiliging: Zoals leuningen en hekwerken die het risico op vallen minimaliseren zonder dat werknemers een harnas hoeven te dragen;
  • Persoonlijke valbeveiliging: Valharnassen, leeflijnen en valstopapparaten vormen een bescherming voor individuele werknemers. Zorg ervoor dat deze correct worden gedragen en regelmatig worden gecontroleerd op slijtage of schade;
  • Ladders en steigers: Voor werkzaamheden waarbij geen permanente valbeveiliging aanwezig is, moeten stabiele ladders en steigers met leuningen worden gebruikt.

 

Valbeveiliging op platte daken

Hoewel platte daken minder steil zijn dan schuine daken, betekent dit niet dat er geen risico is. Werknemers kunnen nog steeds struikelen, uitglijden of zich vergissen in de dakrand. Daarom is het belangrijk om de juiste valbeveiliging te kiezen. Voor een compleet overzicht van wat je nodig hebt voor valbeveiliging op platte daken, kun je deze blog raadplegen: Valbeveiliging op platte daken: alles wat je moet weten.

 

Wetgeving en normen voor valbeveiliging

Om de veiligheid op hoogte te waarborgen, zijn er diverse wetten en normen opgesteld waaraan werkgevers en werknemers zich moeten houden. Enkele belangrijke richtlijnen zijn:

  • Arbowetgeving: Werkgevers zijn verplicht om te zorgen voor een veilige werkomgeving en adequate valbeveiliging wanneer er op hoogte wordt gewerkt;
  • NEN-EN 365: Norm voor inspectie, onderhoud en gebruik van valbeveiligingsmiddelen;
  • NEN-EN 795: Specificaties voor ankerpunten die gebruikt worden bij persoonlijke valbeveiliging;

NEN-EN 361: Europese norm voor valharnassen, die bepalen aan welke eisen ze moeten voldoen om effectief bescherming te bieden.
Werkgevers moeten niet alleen valbeveiligingsmiddelen beschikbaar stellen, maar ook zorgen dat medewerkers getraind worden in het correct gebruiken ervan. Een gebrek aan kennis kan de effectiviteit van deze middelen drastisch verminderen.

 

Praktische tips voor veilig werken op daken

  • Draag altijd een goedgekeurde harnasgordel die past bij jouw lichaam en werkpositie;
  • Controleer de dakconstructie voordat je begint met werken. Een zwak dak kan instorten of extra risico’s opleveren;
  • Gebruik geschikte valbeveiliging zoals ankerpunten, valstopapparaten en leeflijnen;
  • Wees bewust van weersomstandigheden en vermijd werken bij hevige wind, regen of sneeuw;
  • Volg een training veilig werken op hoogte, zodat je weet hoe je de uitrusting correct gebruikt en waar je rekening mee moet houden wanneer je op hoogtes werkt;
  • Houd rekening met je omgeving en zorg ervoor dat er geen losliggende materialen op het dak liggen die kunnen zorgen voor struikelgevaar.
  • Werk nooit alleen op hoogte, zodat er altijd iemand in de buurt is om in te grijpen bij een noodsituatie;
  • Controleer regelmatig je PBM op slijtage en vervang onderdelen op tijd om maximale bescherming te garanderen;
  • Gebruik waarschuwingssignalen en afzettingen om anderen op de hoogte te stellen van risicovolle gebieden op het dak.

 

Waar moet je op letten wanneer je werkt op daken?

Werken op daken brengt serieuze risico’s met zich mee, maar met de juiste valbeveiliging en voorzorgsmaatregelen kunnen deze gevaren aanzienlijk verminderd worden. Het kiezen van de juiste uitrusting, het volgen van de wetgeving en het bewust omgaan met risico’s maken een wereld van verschil. Naast het investeren in kwalitatieve valbeveiligingsmiddelen, zoals harnassen, ankerpunten en leeflijnen, is het ook nodig om regelmatig veiligheidsinspecties uit te voeren en werknemers goed te trainen in het juiste gebruik van deze middelen. Een veilige werkplek begint bij bewustwording en het naleven van veiligheidsvoorschriften. Door proactief te handelen en niet te besparen op veiligheidsmaatregelen, voorkom je ongelukken en zorg je ervoor dat iedereen na een werkdag weer veilig naar huis kan. Veiligheid op het dak is geen luxe, maar een absolute noodzaak.