PBM kennisbank

Veiligheidshelmen: welke helm past bij jouw werk?

Een veiligheidshelm kies je niet alleen op model of comfort, maar vooral op werksituatie. Werk je op een bouwplaats, in de industrie, in de evenementenbouw of op hoogte? Dan kunnen de risico’s flink verschillen. Op deze pagina lees je waar je op let bij het kiezen van de juiste helm, welke soorten er zijn, hoe normeringen werken en wanneer je een helm moet vervangen.

Zoek je vooral een praktische keuzehulp? Begin dan bij het type werkzaamheden, kijk daarna naar de normering en controleer als laatste of accessoires zoals vizier, gehoorbescherming, lamp of kinband goed passen bij het gekozen model.

Een goede vuistregel is simpel: kies eerst op risico en werksituatie, niet op uiterlijk. Een verkeerde helm kan op papier veilig lijken, maar in de praktijk toch minder geschikt zijn voor jouw werkzaamheden.

Wanneer is een veiligheidshelm verplicht?

Een veiligheidshelm wordt gedragen om hoofdletsel te helpen voorkomen door vallende voorwerpen, stoten of andere risico’s op de werkplek. Of een helm verplicht is, hangt niet af van je functietitel, maar van de werksituatie.

Denk aan bouwplaatsen, steigerbouw, montagewerk, industriële omgevingen en evenementenbouw. Als in een werkgebied hoofdgevaar aanwezig is, dan wordt dat meestal aangegeven met een verplicht PBM-symbool en hoort de helm gewoon bij de standaard uitrusting.

  • bescherming tegen vallende voorwerpen;
  • bescherming tegen stoten tegen constructies of materiaal;
  • onderdeel van veilige PBM-keuze op risicovolle werkplekken.
Pictogram verplicht veiligheidshelm dragen

Het bekende symbool voor verplicht helm dragen.

Welk type helm past bij jouw werk?

Algemeen werk

Bouwhelm

Een bouwhelm is vaak de logische keuze voor algemeen werk in bouw en industrie. Denk aan werkzaamheden waar vooral risico bestaat op vallende voorwerpen of stoten van bovenaf.

Werk je vooral op de grond en is vasthouden van de helm bij een val minder relevant? Dan kom je vaak uit in deze categorie.

Werk op hoogte

Industriële klimhelm of hoogtehelm

Werk je op hoogte, dan is een helm met goede pasvorm en stevige retentie extra belangrijk. In zulke situaties wordt vaak gekozen voor een industriële klimhelm of een model dat expliciet geschikt is voor werk op hoogte.

Vooral de kinband, pasvorm en bescherming bij andere impactrichtingen spelen hier een grotere rol.

Licht stootgevaar

Stootpet

Een stootpet is geen vervanging van een veiligheidshelm. Dit type is bedoeld voor lichte stoten tegen vaste objecten, niet voor vallende voorwerpen of zwaardere risico’s.

Twijfel je tussen een stootpet en een helm, kies dan altijd vanuit de risico-inventarisatie van de werkplek.

Praktische keuzehulp

Werk je vooral op de grond, dan kijk je vaak eerst naar een bouwhelm. Werk je op hoogte of wil je meer zekere retentie op het hoofd, dan kom je sneller uit bij een industriële klimhelm. Heb je alleen kans op lichte stoten, dan kan een stootpet voldoende zijn.

Lees ook: klimhelm of bouwhelm.

Normeringen en werksituatie

Normeringen van veiligheidshelmen zijn niet voor iedereen direct duidelijk. Toch is het belangrijk om ze niet los te zien van de werksituatie. Een norm zegt iets over de geteste prestaties van een helm, maar niet automatisch dat elke helm met die norm in elke situatie de beste keuze is.

EN 397

Deze norm kom je veel tegen bij industriële veiligheidshelmen. Voor veel bouw- en industriële toepassingen is dit het bekende uitgangspunt.

EN 12492

Deze norm is oorspronkelijk gekoppeld aan bergsporthelmen, maar is in de praktijk ook relevant bij werkzaamheden op hoogte, juist omdat retentie en impactgedrag daar belangrijker worden.

Niet alleen naar de norm kijken

Kijk altijd naar het complete plaatje: werksituatie, risico’s, pasvorm, kinband, accessoires en instructies van de fabrikant. Dat voorkomt dat je een helm kiest die formeel goed lijkt, maar praktisch minder goed past bij het werk.

Sommige moderne helmen zijn ontworpen voor meerdere gebruikssituaties. Toch moet je nooit aannemen dat elke industriële helm ook automatisch geschikt is voor werk op hoogte. Controleer altijd de productinformatie en de instructies van de fabrikant.

Meer lezen? Bekijk dan: het verschil tussen een bouwhelm en een klimhelm, veiligheidshelmen en normeringen en veiligheidshelmen in de praktijk.

De binnenkant van een veiligheidshelm

Het binnenwerk bepaalt voor een groot deel hoe prettig een helm zit en hoe stabiel hij op het hoofd blijft. In de basis zie je vaak twee soorten binnenwerken.

  • Kunststof binnenwerk: voordeliger, maar meestal minder comfortabel voor lang gebruik;
  • Textiel binnenwerk: comfortabeler, beter voor langere draagtijd en vaak prettiger bij wisselende omstandigheden.

Voor bezoekers of incidenteel gebruik kan een eenvoudiger binnenwerk soms voldoende zijn. Draag je dagelijks een helm, dan is comfort juist extra belangrijk. Hoe beter een helm zit, hoe groter de kans dat hij ook echt goed gedragen wordt.

Binnenwerk van een veiligheidshelm

Binnenwerk van verschillende veiligheidshelmen.

Kenmerken van een goede veiligheidshelm

Een goede veiligheidshelm beschermt niet alleen, maar is ook prettig genoeg om de hele werkdag te dragen. Draagcomfort heeft direct invloed op veilig gebruik.

  • een lichte, stevige schaal;
  • een goed instelbaar binnenwerk met prettige pasvorm;
  • een zweetband die comfortabel tegen het voorhoofd zit;
  • traploze of nauwkeurige maatverstelling;
  • goede combinatie met andere PBM, zoals gehoor- of gelaatsbescherming;
  • een kinband die past bij de werkzaamheden;
  • voldoende comfort voor langdurig dragen;
  • duidelijke productmarkeringen en leesbare gebruiksinformatie.

Ventilatie: wel of niet?

Ventilatie-openingen verhogen vaak het draagcomfort. Dat is prettig bij warm weer of lange werkdagen.

Tegelijk zijn geventileerde helmen niet in elke werksituatie wenselijk. Bij bepaalde risico’s, zoals elektrische toepassingen of specifieke omgevingen met vloeistoffen, is een dichte uitvoering vaak logischer.

Veiligheidshelmen met en zonder ventilatie

Helmen met en zonder ventilatie.

Vizier, lamp, bril en gehoorbescherming

Veel mensen zoeken een veiligheidshelm met vizier, lamp, bril, gehoorbescherming of gelaatsscherm. Dat kan handig zijn, maar niet ieder accessoire past op ieder helmtype. Controleer daarom altijd of de combinatie bedoeld is voor jouw model.

Helm met vizier of gelaatsscherm

Handig bij slijpwerk, montage of situaties waar extra gezichtsbescherming gewenst is. Let wel op dat het vizier past bij de helm en bij het risico waarvoor je bescherming zoekt.

Helm met gehoorbescherming

Vooral nuttig op lawaaiige werkplekken. Een goede combinatie voorkomt gedoe met losse PBM en draagt vaak prettiger.

Helm met lamp of geïntegreerde bril

Praktisch in donkere werkomgevingen of wanneer je snel wilt schakelen. Kijk wel altijd of de accessoires officieel passen op het gekozen model.

Levensduur en vervangen van veiligheidshelmen

De levensduur van een veiligheidshelm hangt af van materiaal, gebruik, opslag, uv-straling, temperatuur, chemicaliën en eventuele impact. Daarom is er niet één universele houdbaarheid die voor elke helm geldt.

Een helm vervang je in ieder geval wanneer er sprake is van zichtbare schade, een flinke stoot, een val, twijfel over de conditie of een overschreden gebruiksduur volgens de fabrikant.

  • controleer altijd de productiedatum en markering;
  • bewaar de helm droog, donker en niet onnodig warm;
  • laat een helm na een uitzonderlijke gebeurtenis extra controleren;
  • vervang een helm direct bij duidelijke schade of twijfel.

Lees ook: hoeveel jaar is een veiligheidshelm geldig?

Onderhoud en gebruik van veiligheidshelmen

  • controleer de helm en het binnenwerk voor gebruik;
  • stel de helm goed af, zodat hij stabiel en comfortabel zit;
  • reinig zweetband en binnenwerk regelmatig volgens de instructies van de fabrikant;
  • draag de helm zoals bedoeld en niet los of achterstevoren als dat niet is toegestaan;
  • draag geen pet of muts onder de helm tenzij het product daarvoor geschikt is;
  • bewaar de helm koel, droog en uit direct zonlicht;
  • gebruik alleen accessoires en onderdelen die bij het model passen;
  • gebruik stickers, markeringen of logo’s alleen als de fabrikant dat toestaat.

Wat je beter niet doet

Verf, oplosmiddelen, verkeerde stickers of ongeschikte aanpassingen kunnen invloed hebben op de helm. Ga daarom niet zelf experimenteren met materialen of bewerkingen.

Wil je een veiligheidshelm bedrukken of personaliseren met naam of logo? Controleer dan altijd eerst wat voor dat specifieke model is toegestaan.

Voorbeelden van verkeerd gebruik van een veiligheidshelm

Onjuist gebruik kan de helm minder betrouwbaar maken.

Veelgestelde vragen over veiligheidshelmen

Wanneer is een veiligheidshelm verplicht?

Een veiligheidshelm is verplicht wanneer de werksituatie daar om vraagt. Dat hangt af van het risico op hoofdletsel, niet alleen van het beroep zelf.

Wat is het verschil tussen een bouwhelm en een klimhelm?

Een bouwhelm zie je vaak bij algemeen werk in bouw en industrie. Een klimhelm of hoogtehelm wordt vaker gekozen bij werkzaamheden op hoogte, waar pasvorm en retentie extra belangrijk zijn.

Hoe lang is een veiligheidshelm geldig?

Dat verschilt per fabrikant en per type helm. Kijk daarom altijd naar de markering en de gebruiksaanwijzing van het specifieke model.

Mag ik stickers of een logo op mijn veiligheidshelm plakken?

Alleen als de fabrikant dat expliciet toestaat. Niet iedere helm mag zomaar worden beplakt of gemarkeerd.

Kan ik een veiligheidshelm combineren met vizier en gehoorbescherming?

Ja, maar alleen als die combinatie geschikt is voor het betreffende model. Controleer altijd de compatibiliteit van helm en accessoires.

Is een stootpet hetzelfde als een veiligheidshelm?

Nee. Een stootpet is bedoeld voor lichte stoten tegen vaste objecten en is geen vervanging voor een veiligheidshelm bij risico op vallende voorwerpen of zwaardere impact.

Hulp nodig bij het kiezen van de juiste veiligheidshelm?

Bekijk direct het assortiment of lees eerst verder over verschillen tussen helmtypen en normeringen. Zo kies je makkelijker een helm die past bij jouw werkzaamheden.