Werk je met of in de buurt van elektrische spanning, dan is een gewone werkhandschoen niet voldoende. Een handschoen kan stevig aanvoelen, maar toch geen bescherming bieden tegen elektrisering of elektrocutie. Dat maakt de juiste normering belangrijk.
Op deze pagina lees je wanneer je elektrisch isolerende handschoenen nodig hebt, wat de norm EN 60903 betekent en hoe je de juiste klasse, categorie en lengte kiest.
Isolerende handschoenen zijn veiligheidshandschoenen die bedoeld zijn om de handen te beschermen tegen elektrische stroom. Ze worden gebruikt door professionals die werken aan of in de buurt van elektrische installaties, schakelkasten, laagspanning of hoogspanning.
Bij elektrisering kan stroom door het lichaam lopen. Dat kan leiden tot brandwonden, hartritmestoornissen, beschadigde organen of in ernstige gevallen elektrocutie. Omdat handen vaak het eerste contactpunt zijn, moet de bescherming daar goed geregeld zijn.
De juiste keuze hangt af van de spanning, het soort werkzaamheden, de omgeving en aanvullende risico’s zoals olie, ozon, kou of mechanische belasting. Daarom kijk je niet alleen naar de maat, maar vooral naar de norm, klasse en categorie.
De norm EN 60903 gaat over handschoenen van isolerend materiaal voor werkzaamheden onder spanning. In de praktijk zie je op productspecificaties ook vaak IEC 60903 terug. De norm beschrijft onder andere de elektrische eigenschappen, testmethoden, markeringen, klassen en speciale eigenschappen van isolerende handschoenen.
Het pictogram voor elektrisch isolerende handschoenen bestaat uit twee driehoeken. Anders dan bij veel andere handschoennormen staat hier de elektrische isolatie centraal. De handschoen moet geschikt zijn voor de maximale gebruiksspanning waarbinnen gewerkt wordt.
Kies nooit alleen op basis van de productnaam “elektra handschoenen” of “handschoenen elektricien”. Controleer altijd de markering op de handschoen, de klasse, de categorie, de keuringsdatum en de instructies van de fabrikant.
EN 60903 deelt elektrisch isolerende handschoenen in op basis van maximale gebruiksspanning. De klasse bepaalt voor welke spanning de handschoen gebruikt mag worden. Hoe hoger de klasse, hoe hoger de elektrische bescherming, maar meestal ook hoe dikker en minder soepel de handschoen wordt.
| Klasse en kleurmarkering | Max. gebruiksspanning AC | Proefspanning AC | Max. gebruiksspanning DC |
|---|---|---|---|
| Klasse 00 - beige | 500 V | 2.500 V | 750 V |
| Klasse 0 - rood | 1.000 V | 5.000 V | 1.500 V |
| Klasse 1 - wit | 7.500 V | 10.000 V | 11.250 V |
| Klasse 2 - geel | 17.000 V | 20.000 V | 25.500 V |
| Klasse 3 - groen | 26.500 V | 30.000 V | 39.750 V |
| Klasse 4 - oranje | 36.000 V | 40.000 V | 54.000 V |
Let op: de maximale gebruiksspanning is niet hetzelfde als “de hoogste spanning die je ergens tegenkomt”. Werk altijd volgens de geldende werkinstructie, installatiegegevens en veiligheidsprocedure.
Naast de klasse kan een isolerende handschoen ook een categorie hebben. Die categorie zegt iets over extra eigenschappen, bijvoorbeeld weerstand tegen zuur, olie, ozon of kou.
| Categorie | Bestand tegen |
|---|---|
| A | Zuur |
| H | Olie |
| Z | Ozon |
| R | Zuur, olie en ozon |
| C | Extreem lage temperaturen |
Binnen EN 60903 kom je verschillende typen isolerende handschoenen tegen. Het verschil zit vooral in de opbouw van de handschoen en de mate waarin ook mechanische bescherming is geïntegreerd.
Dit zijn handschoenen van isolerend materiaal, vaak elastomeer of latex. Ze beschermen tegen elektrische risico’s, maar bieden niet automatisch voldoende bescherming tegen snijden, schuren of doorprikken.
Composiethandschoenen combineren elektrische isolatie met extra mechanische bescherming. Ze worden gebruikt wanneer de handschoen ook beter bestand moet zijn tegen slijtage, snijden of stoten. Binnen EN 60903 komen deze vooral voor in klasse 00, 0 en 1.
Lange composiethandschoenen bieden bescherming over een groter deel van de arm. Ze worden gebruikt bij werkzaamheden waarbij niet alleen de hand, maar ook de onderarm extra beschermd moet worden. Deze komen vooral voor in klasse 1, 2 en 3.
Gebruik je dunne elektrisch isolerende handschoenen zonder mechanische bescherming? Dan kan een geschikte overhandschoen nodig zijn om schade door scherpe randen, kabels of gereedschap te voorkomen. Controleer altijd of die combinatie is toegestaan.
EN 1149 gaat over elektrostatische eigenschappen. Het doel daarvan is het verminderen van elektrostatische ontlading, bijvoorbeeld in omgevingen waar vonkvorming gevaarlijk kan zijn. Denk aan bepaalde ATEX-omgevingen of situaties met brandbare stoffen.
Dat is iets anders dan bescherming tegen elektrische stroom. Een antistatische handschoen is dus niet automatisch geschikt als handschoen tegen elektriciteit. Voor bescherming tegen elektrische schok kijk je naar EN 60903 en de juiste spanningsklasse.
EN 1149 helpt bij risico’s door statische elektriciteit. EN 60903 helpt bij risico’s door elektrische spanning. Dat zijn twee verschillende risico’s en dus ook twee verschillende keuzes.
Bij isolerende handschoenen kijk je niet alleen naar de handmaat, maar ook naar de lengte van de handschoen. De lengte bepaalt hoeveel van de pols en arm wordt afgedekt. Welke lengte geschikt is, hangt af van de klasse, het type handschoen en de werkzaamheden.
| Klasse | 280 mm | 360 mm | 410 mm | 460 mm | 800 mm |
|---|---|---|---|---|---|
| 00 | x | x | |||
| 0 | x | x | x | x | |
| 1 | x | x | x | x | |
| 2 | x | x | x | x | |
| 3 | x | x | x | x | |
| 4 | x | x |
Twijfel je over de juiste lengte of maat? Bekijk dan ook onze algemene uitleg over werkhandschoenen kiezen.
De juiste klasse kiezen is stap één. Minstens zo belangrijk is dat de handschoenen schoon, droog, onbeschadigd en tijdig gekeurd zijn. Een kleine scheur, gaatje of verkeerde opslag kan de bescherming verminderen.
De juiste keuze begint bij de spanning en de werkzaamheden. Werk je aan laagspanning, dan kan een andere klasse nodig zijn dan bij hoogspanning. Werk je in een omgeving met olie, kou of ozon, dan speelt ook de categorie mee. En is er kans op mechanische schade, dan moet je kijken naar composietbescherming of een geschikte overhandschoen.
Kijk naar de maximale gebruiksspanning en kies nooit lager dan de situatie vereist. Maak onderscheid tussen AC en DC.
Let op olie, zuur, ozon, kou, vocht en mechanische belasting. Deze factoren bepalen of een extra categorie of type handschoen nodig is.
Een handschoen moet goed passen en voldoende dekking geven. Te strak werkt oncomfortabel, te ruim kan onveilig zijn tijdens nauwkeurig werk.
Niet automatisch. Alleen rubberen of elastomeer handschoenen met de juiste EN 60903-markering en spanningsklasse zijn bedoeld als elektrisch isolerende handschoenen.
Voor elektrisch isolerende handschoenen kijk je naar EN 60903. Deze norm deelt handschoenen in klassen in op basis van maximale gebruiksspanning.
EN 60903 gaat over elektrische isolatie tegen elektrische schok. EN 1149 gaat over elektrostatische eigenschappen en het verminderen van statische ontlading. Een antistatische handschoen is dus niet hetzelfde als een elektrisch isolerende handschoen.
Dat hangt af van de werkzaamheden en de spanning. Bij risico op elektrische schok zijn veiligheidshandschoenen volgens EN 60903 nodig, met de juiste klasse en eventueel een aanvullende categorie.
Vervang isolerende handschoenen direct bij beschadiging, veroudering, twijfel over de staat of wanneer ze niet meer binnen de voorgeschreven keuringsperiode vallen. Bij elektrische risico’s neem je geen marge.
Kies altijd handbescherming die past bij het risico. Bekijk het assortiment werkhandschoenen of ga naar de hoofdcategorie handbescherming voor meer soorten PBM voor de handen.